Balkan ülkeleri boşalıyor

*İngiliz The Ekonomist:  Güneydoğu Avrupa’nın demografisi refah umutlarını tehdit ediyor

BÜKREŞ (Gazete Balkan)- Balkan ülkelerinin nüfusu azalıyor. Güney Doğu Avrupa ülkelerindeki nüfus azalışı refah umutlarını tehdit ediyor.
Bölgedeki sorunların çokluğu gençlerin ve yeteneklilerin ülkeden ayrılmasına neden oluyor.
Dolayısıyla Balkanlar, refah yaratma yeteneğine sahip gençler olmadan Avrupa’nın geri kalanına yetişemeyecek.
İngiliz The Economist dergisinin yaptığı bir analize göre, Balkanlar’da nüfus azalıyor ve yaşlanıyor, bu değişmezse durum daha da kötüye gidecek.

BALKANLARDAKİ DEMOGRAFİK YAPIYI ÖLÇMEK ZOR

Balkanlar’daki demografiyi ölçmek zordur, çünkü doğum ve ölüm rakamlarının dışında veri bulmak mümkün değil.Almanya’da iş bulmak için Belgrad’dan ayrılan bir kamyon şoförünün bunu Sırp yetkililere söylemesine gerek yok.

Bölgenin karmaşık tarihi nedeniyle, milyonlarca vatandaş komşu “ana ülkelerden” pasaport alabiliyor. AB vatandaşlığı Birliğin herhangi bir yerinde çalışma hakkını da içerdiğinden, ana ülke AB’ye aitse özellikle çekicidir.

Yurtdışında çalışan Hırvat pasaport sahiplerinin beşte biri muhtemelen Bosna’dan geliyor ve Batı’da çalışan neredeyse tüm Moldovalıların Rumen belgeleri var. Bütün bunlar kimin nerede olduğunu söylemeyi zorlaştırıyor.
Ancak, mevcut veriler oldukça net bir resim vermektedir. Her Balkan ülkesinin nüfusu, göç ve düşük doğurganlık nedeniyle azalmaktadır. Geçmişte, birçok kadının altı çocuğu olduğu için göç dalgalarının ardından nüfus tekrar arttı. Şimdi çok azında birden fazla çocuk var. Sırbistan gelecek yıla kadar işçiden daha fazla emekliye sahip olabilir.

Kısa vadede, işsizlik azaldığından ve yurt dışından gelen dövizler arttığından hükümetler göç konusunda üzülmüyor. Ancak Sırp nüfus bilimci Vladimir Nikitovic, uzun vadede bunun “felaket” olduğunu söylüyor. Her yıl yaklaşık 50.000 kişi Sırbistan’ı terk ediyor. Geri dönenlerin yaklaşık 10.000’i mesleki hayatlarını Batı’da geçirmiş emekliler. Çocukları onları takip etmeyecek.
Mevcut tahminlere göre, Bulgaristan 2050’ye kadar 1990’dakinden % 39 daha az insana sahip olacak (tabloya bakınız). Bölge, dünyadaki en düşük doğurganlık oranlarından bazılarına sahiptir. Bosnalı kadınların ortalama 1.3 çocuğu ve Hırvatlar kadınlarının 1.4.

Ortalama yaşı 29 olan Kosova, bölgedeki en genç nüfusa sahiptir, ancak yüzde 2.0’lık doğurganlık oranı (ikame oranının hemen altında) yıllardır düşüyor. Başka yerlerde durum Batı Avrupa ülkelerindekilere benzer. Ancak Balkanlar neredeyse hiç vergi ödeyen göçmen barındırmadığı için emekliler için para az.
Nüfus daralmasının etkileri güçlüdür. Romanya’nın Transilvanya tepelerinde, bir zamanlar canlı bir pazara sahip olan güzel kasaba Râșnov’da yaz tatilinin zirvesinde, sadece açık bir kafe var, çok boş. Kökleri Orta Çağ’a kadar olan Sakson etnik nüfusu bir nesil önce Almanya’ya gitti. Rumen etnik gruplar başka yerlerde iş arıyorlar. Eve, yaşlı ebeveynlere para gönderiyor, ancak emeklilik dışında çok azı geri dönüyor. “Aynı şeyi yurtdışında çok daha fazla paraya yapabilecekken neden Rasnov’da bir kafede çalışasınız ki?”

CLUJ VE TİRAN İSTİSNA

Bölgedeki bazı şehirler büyüdü. Transilvanya’daki bir başka şehir olan Cluj da patlama yaşıyor, Arnavutluk’un başkenti Tiran da insanları cezbediyor. Belediye başkanı Erion Veliaj, kentin her yıl 25.000 kişinin akınına uğradığını söylüyor. Ancak bunlar istisnalar.
Hırvat demograf Kresimir Ivanda, hızlı göç, düşük doğurganlık ve zayıf göç alımı bu birleşiminin hayal edilebilecek en kötü sonucu verdiğini söylüyor. Yunanistan, İtalya ve İspanya düşük doğum oranlarına sahip, ancak çok sayıda göçmen çekiyor. Polonya’da 1 milyondan fazla Ukraynalı, göçün bıraktığı işgücü piyasasındaki boşlukları doldurdu.
Nikitovic, Sırbistan’daki demografik krizi çözmek için ulusal bir komisyonda çalıştı, ancak hükümetin büyük bir fark yaratacak kadar hareket etmediğini söylüyor. Pek çok Balkan ülkesinde olduğu gibi, sorun kanunlardır. Kadınların, hamile kaldıklarında işten çıkarılmaya karşı korumasız olmaları nedeniyle daha fazla çocuk sahibi olmaları cesaretini kırmaktadır. Daha ucuz hava yolculuğu, yurtdışında iş bulmayı kolaylaştırıyor.

Normal zamanlarda, Birleşik Krallık’taki Hırvat bakıcılar veya Alman mezbahalarındaki Romanyalılar kısa süreli işlere gidip gelebiliyor, bu da evdeki işgücü sıkıntısını artırıyor ve pahalılaştırıyor.

Viyana’daki İnsan Bilimleri Enstitüsü’nden Ivan Vejvoda, “Batı Avrupa’nın Balkanların ihtiyaçlarını Balkan ülkeleri halkları tükenmeden karşılama sorumluluğu AB ve bölgedeki devletlerin birlikte hareket etmesini gerektirdiğine” inanıyor.
(Romania Libera’dan çeviri)

Fotoğraf: BRAN CASTLE, ROMANYA / 8 Ağustos 2018: Oyma ahşap oyuncaklar ve hediyelik eşya satan geleneksel Romen giysili yaşlı bir adam

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir