Kış uykusundan uyanırken

*Romanya’da 18 Aralık’ta kabul edilen torba yasada ülkedeki Türk iş dünyasını paniğe sürükleyen kaos çıktı, Bükreş Büyükelçisi Füsun Aramaz Cuma günü Ekonomi Bakanı ile görüştü

BÜKREŞ / GAZETE BALKAN

Öteden beri yasa yapma ve mevzuat değiştirme tekniği zayıf olarak bilinen Romanya, Türk iş dünyasını daha doğrusu Türkiye’den ithalat yapan herkesi paniğe sürükleyen bir yasa değişikliğine imza attı.

Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliği Anlaşmamız olmasına rağmen 18 Aralık 2020’de çıkartılan ve Resmî Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Torba yasa içerindeki bir yasa ile Türkiye mali alanda işbirliği yapılmayan ülkeler listesine alındı. Gerekçe olarak AB mevzuatı gösterildi.

GELİŞMELER

Konu Romanya Türk İş Dünyasının gündemine Romanya Türk İşadamları Derneği (TİAD) tarafından 19 Ocak’ta üyelerine yazılan yazı ile geldi.

Ardından TİAD Perşembe günü bir webinar toplantı düzenledi.

Aybaşından bu yana bu konuda çalışma ve çabaları bilinen Bükreş Büyükelçisi Füsun Aramaz, Cuma sabahı Romanya Ekonomi, Girişimcilik ve Turizm Bakanı Claudiu-Iulius-Gavril NĂSUI ile görüşme gerçekleştirdi.

Büyükelçi Aramaz başkanlığındaki görüşme heyetinde Bükreş Ticaret Müşaviri Sude Gürcan, DEİK Türkiye–Romanya İş Konseyi Başkanı Ömer Süsli, TİAD Başkanı Güven Güngör ve Romanya’daki Arçelik iştiraki Arctic SA CEO’su Murat Büyükerk yer aldı.

Görüşmenin ardından TİAD Başkanı Güven Güngör Gazete Balkan’a açıklamada bulundu.

Gazete Balkan telefon yağmuruna tutulmasının ardından öteden beri beklediği TİAD ve resmi makam girişimlerinin sonuçlanması beklentisini terk ederek önce sorunu anlamaya çalıştı. Sonra Türkiye’den Romanya’ya yapılan ithalatın durma noktasına geldiğini görünce, bunun Türkiye’nin ihracatına zarar vereceği inancı ile haberlerine devam etti.

YASA NASIL ANLAŞILIYOR?

Torba yasanın beraberinde getirdiği “şimdi ne olacağı sorusu” henüz muallakta.

Romanya Türk İşadamları Derneği (TİAD), “İlgili maddeler üzerinde yaptığımız ilk istişareler sonucunda kanun, Türkiye’de yapılacak ticari harcamaların yanı sıra, Türkiye’den yapılacak malzeme ve ekipman tedariğinin de gider olarak gösterilememesi sonucunu doğurabilecek olup, Türkiye-Romanya arasındaki ikili ticaret için ciddi bir risk oluşturmaktadır.”  değerlendirmesi yaparak birtakım girişimlerde bulunduğunu açıklıyor. Ancak bunun bazı makamlara yazışmalarla sınırlı kaldığı, TİAD’ın girişimlerini küresel ölçekli iki firma ile yürüttüğü anlaşılıyor.

Nitekim, Perşembe günü sabah yapılan Webinar toplantıda PwC ve Deloitte firmalarından Inge Abdulcair ve Burçin Atakan ile asistanı katılımcıları bilgilendirmeye çalıştılar. TİAD başkanı Güven Güngör, ilgili Genel Müdürün kendilerine sorunun kısa sürede çözüleceğini söylediğini anlattı.

Güngör, tarih vermezken bazı Türk iş adamlarının konuşmalarından Mart ayı başının telaffuz edildiği anlaşılıyor ve işadamları buna bile “Biz KDV’yi aylık ödüyoruz. Ödeyeceğimiz” ne olacak diye soruyorlar.

SORUN NE?

Sorunun ne olduğu iş adamlarımızın kendi muhasebecilerinden veya danıştıkları kişilerden aldıkları cevaba göre değişiyor.

Oluşan algılardan öne çıkan iki başlığı şöyle özetlemek mümkün:

-Türkiye’de yapılan firma harcamaları zaten gider yazılamıyordu. Şimdi Türkiye’den örneğin 100 Euro’luk mal alan bir firma ülkeye girerken yüzde 19 oranındaki KDV’yi ödeyecek. (Zaten ödüyordu). Ancak malı satınca müşteriden aldığı KDV’nin tamamını da ödeyecek. Yani çifte vergi ödemiş olacak. İlk ödediği vergiyi mahsup edemeyecek. Şayet böyle olacaksa BU RESMEN GÜMRÜK BİRLİĞİ ANLAŞMASININ ASKIYA ALINDIĞI anlamına geliyor.

-Türkiye’den mal alan biri satış sonucu elde ettiği kârın yüzde 16’sını gelir vergisi olarak öderken şimdi ciro üzerinden yüzde 16 gelir vergisi ödeyecek.

Küçük firmaların zaten ciro üzerinden vergi ödediklerinden gelir vergisi açısından etkilenmeyecekleri belirtiliyor.

En çok merak edilen ise diğer AB üyesi ülkelerde durumun nasıl olduğu. TİAD’ın webinar toplantısında diğer AB ülkelerinde böyle bir değişimin olmadığı ifade edildi.

“HAYIR, FİRMALARIMIZ ETKİLENMEYECEK”

Gazete Balkan’a konuşan bir başka Türk iş adamı ise söylendiği şekilde bir uygulamanın asla olamayacağını, öyle bir şeyin iki ülke ticaretini bitireceği anlamına geleceğini belirtiyor. Aynı iş adamımız değişiklikle amaçlananı ise şöyle aktardı, “Türkiye’nin dahil edildiği kategorideki ülkelerin tamamı ada devletleri. Orada firma kurup yüklü yüklü danışmanlık faturaları kestiriyorlar. Amaç bunun önüne geçmektir. Türkiye’yi hedef alan bir şey yok.”

“DÜĞÜM ANKARA’DA”

Kafa karışıklığının boyutu Brüksel’e, Ankara’ya kadar uzanıyor. Herkesin kendisine göre ürettiği çözümlerin öne çıkan başlıkları ise şöyle.

Kimileri çözümü Bulgaristan firması üzerinden çözebileceğine inanıyor.

Kimisi Romanya’nın Ankara Büyükelçisi’nin Bakanlığa çağrılarak bu kanun değişikliğinden ne anlamamız gerektiğinin sorulması ve ona göre çözüm belirlenmesi gerektiğine inandığını söylüyor.

Kimileri Türk Ticaret Bakanının Romanya Maliye Bakanını aradığını düşündüğünü söylüyor.

Kimisi Romanya’daki Türk iş adamlarının toplu tepki vermesini isterken, kimisi de Türkiye’nin karşılık vermesi gerektiğini düşündüğünü söyledi.

Türk iş adamlarının görüş aktarımlarında sorunun çözümüne yönelik Türk iş adamalarının birlik içerisinde olması gerektiğine yönelik isteklerin öne çıktığı görüldü.

Gazete Balkan “Türk TSK’ları nerede?” sorusuna bol bol muhatap olurken, bazıları TİAD’ın adres olarak gösterdiği danışmanlarla konuştuklarını onların da kafalarını karışık olduğunu ve bir  çözüm yolu bilmediklerini gördüklerini söyledi.

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir