HAMDİ YILMAZ & Bu yıl hükümet düşürme mevsimi erken geldi!

Romanya’da Aralık ayı öncesi ve devamı aylar genelde netameli aylardır.

Son yıllara bakılırsa ya hükümet düşer ya da seçim yapılır.

İşte size Romanya’da son on yılın hükümetler tarihi veya politik hayatın seyri:

***

Romanya’da her şey 2012 yılı Ocak ayında, önce Filistin kökenli Sağlık Bakanlığı

Müsteşarı’nın görevinden alınması ile başladı. İnsanlar birdenbire sokağa dökülmeye, protesto gösterisinde bulunmaya başladılar.

Gösteriler yaygınlaştı. Başkent Bükreş ile birlikte bütün kentlere yayıldı. Her gün her kentte 100- 200 bazen bin kişi ile devam eden gösterilerin ilk sonucu, Filistin kökenli

Müsteşarın yeniden görevine dönmesi oldu.

Göstericiler ikinci zaferi Dışişleri Bakanı’nın azli ile kazandılar. Başbakan Boc, “Varoş çocukları” şeklinde özetlenebilecek niteleme ile göstericileri küçümseyen Bakanı azletti.

Ve gösterilerin 24’üncü gününde Başbakan istifa etti.

O zamanki Cumhurbaşkanı Traian Basescu’nun Başbakan’ın istifasının ardından siyasi parti temsilcileri ile istişarelerde bulunduğu saatlerde Bükreş Üniversite Meydanı’ndan geçiyordum.

Fırtınaya rağmen Ulusal Tiyatro’nun önünde yine 100 kişiye yakın gösterici vardı. Araba ile yanlarından geçerken gözüme sadece “Basescu istifa” pankartı takıldı.

Yaklaşık iki buçuk yıldır, gensoru vermekten ve hükümetin istifasını istemekten başka icraatına rastlanmayan ‘Birleşmiş Muhalefet’ Romanya’daki gösterilere balıklama atıldı.

Ama göstericiler muhalefete de prim vermedi. Refüze edilen milletvekilleri oldu.

Bizim 2001’deki kararlara benzeyen ağır ekonomik kararları Emil Boc aldı. Bedelini de

“İstenmeyen” ilan edilerek ödeyerek gitti.

Giderken söyledikleri, taa işin başından bunun böyle olacağını bildiğini gösteriyordu.

Sonra Dış İstihbarat Servisi Müdürü Mihai-Razvan Ungureanu, 2012 yılı Kasım ayında yapılacak genel seçimlere kadar ülkeyi yöneteceği sanılan yeni hükümeti kurdu.

44 yaşındaki yeni Başbakan, parlak bir geçmişe sahipti. Felsefe ve tarih profesörüydü.

Ungureanu’nun doktora tezi “Romanya’da toplumda dönüşüm ve entegrasyon” konuluydu. Çağdaş tanımlama ile “Alman ekolünden”. 1993-1997 yılları arasında Almanya’da tahsil görmüştü. Almanya ile içli dışlı. Yeni Başbakan halen (2012) Romanya’daki Soros Açık Toplum Vakfı’nın ‘Bilimsel Kurul Üyesi’ydi. Yeni Başbakan pek çok ödül almayı da başarmış biriydi. Kudüs İbrani Üniversitesi tarafından verilen “Felix Posen” Ödülü ve “Romanya Yıldızı” Ödülü bunların başında geliyordu.

Ungureanu, Dışişleri koridorlarında da Dış İşlerden Sorumlu Devlet Sekreteri

(Müsteşar), Bakan Müşaviri ve 29 Aralık 2004’den 22 Mart 2007’ye kadar da Dışişleri

Bakanı sıfatı ile dolaşmıştı.

Ama yetmedi. Gensoru konusunda yenilme şampiyonu ‘Birleşmiş Muhalefet’ nihayet yenmesini öğrendi ve acemi ‘teknokrat’ Ungureanu hükümetini ilk fiskede 3 oy farkı ile devirdi.

On gün sonra da kurduğu hükümete 53 oy farkı ile güven oyu aldı. 3 yılda 3 oyu bulamadılar ama 10 günde 50 oyu bir çırpıda buldular.

Böyle kurulan Victor Ponta hükümeti pek çok badire atlattı. Partisi 2012 sonlarında girdiği genel seçimlerde de birinci parti çıkmasını başardı. Bir zamanların efsane ‘Birleşmiş Mufalefet’i artık iktidardı.

Önce Cumhurbaşkanı olabilme sevdası ile her cefaya katlanan Crin Antonescu PNL liderliğinden oldu. Yerine gelen Alman kökenli Klaus Iohannes önce parti başkanı ardından Cumhurbaşkanı seçildi.

Sonra Ponta hükümetini geldiği metotla götürdüler.

30 Ekim 2015 Gece Kulübü yangını bahane edilerek başlayan sokak gösterileri Ponta hükümetini de götürdü.

ABD ve AB’nin gözdesi teknokrat hükümetinin ülkeyi götürdüğü 2016 seçimlerinde başarı ile çıkan PSD kananının yarısı da muhalefetle birleşerek sokaklara aktı.

Yeni kurulmuş hükümetin cezaevlerini boşaltma girişimine prim verilmedi.

1989 yılındaki diktatör Nikolay Çavuşescu’yu götüren sokak hareketlerinden bu yana

2017 Ocak ayında gerçekleşen en büyük gösteriler 12’inci gününde hükümete kararını geri aldırttı, bir bakan gitti.

O günlerde “Hükümetin kararname ile getirdiği ‘af yasası’nı geri çekme kararı bakalım kendisini kurtarmaya yetecek mi?” diye sormuştuk.

Yetmişti.

Ama 2017 Kasım’ına gelinceye kadar ne fireler verildi..

Nihayetinde af yasa tasarısı adıyla Parlamentoya getirilip sonra geri çekilen tasarı kasım 2017’de de adalet yasa tasarısı olarak Parlamentoya geldi. Ancak, Bükreş başta olmak üzere büyük şehirlerde toplam 60 bin kişi sokaklara döküldü. Hem de ‘Hırsız bir ulus olmak istemiyoruz’ gibi tarihi bir slogan üreterek.

2016 yılı Kasım ayında başlayan ve başbakan değişikliği ile kısmen amacına ulaşan gösteriler, 2018 yılında erken başladı. 10 Ağustos Cuma gününden buyana eylemler devam ediyor. Eylemlerde polis ilk defa göz yaşartıcı gaz kullandı. Bu seferki gösterilerin tek farkı başlatanların Diaspora Romenleri oluşuydu.

O günlerdeki “Bakalım Romen diasporası mensupları yaz tatili dolayısı ile geldikleri ülkelerinde bir hükümet değişikliğine yol açabilecekler mi?” şeklindeki sorumuz cevabını ‘Hayır’ olarak aldı.

Normal olarak Romanya’da hükümet düşürme mevsimi açıldı ama Romanya yerine, Fransa, Almanya, Arnavutluk ve Sırbistan gibi ülkelerde gösteriler başlamıştı.

ABD, ‘Yeni Otokratlar’ adlı gerçekimsi masallarla Başkan Donald Trump sonrasının Avrupa’sına hazırlanırken, Batı’dan Doğu Avrupa’ya doğru seyreden eylemler henüz Romanya’ya sıçramadı.

2020 Şubat başı çiçeği burnunda üç aylık Ludvic Orban hükümeti gensoru önergesi ile düşürüldü. Yukarıdaki özetlememin yapıldığı Aralık 2018’den 2020 Şubat’ına kadar geçen süreyi ise yazmayayım. Yakın tarih sayılır. Ama üç ay öncesinin Başbakanı Viorica Dancila çoktan unutuldu bile.

2020 yılı içerisinde Orban’ın kurduğu ikinci hükümet de düşürüldü. Orban’ın kurduğu üçüncü hükümet ise 2020 son baharında yapılan genel seçimlerle görevini tamamladı.

Aralık ayında yapılan seçimlerde Orban’ın partisi birinci parti olarak çıkmasına rağmen 2021 yılına Başbakan değişikliği ile girdi Romanya.

Bu yılın mart ayında “Şimdi salgın vesilesi ile ülkenin dört bir yanında küçük küçük guruplarla insanlar yine sokaklarda.” demiştik.

Dokuz ayda 49 badire atlatan Başbakan Florin Citu, daha geçen hafta partisine genel başkan seçilmesine rağmen salgının gölgesinde gerçekleştirilen mini sokak gösterilerine yenik düştü denilebilir.

Bir ay önce verilen ve savsaklanan gensoru önergesine rağmen Başbakan Citu 5 Ekim 2021 Salı günü ikinci gensoru önergesine yenik düştü. Düşmesi için 234 oy yeterli iken 281 aleyhte oyla görevinden oldu.

Yine de siz siz olun ‘Sokağın gücü’nü küçümsemeyin.

Not: Bu yazı 08 Şubat 2012- 28 Mayıs 2012 – 4 Haziran 2013- 7 Şubat 2017- 7 Kasım 2017- 14 Ağustos 2018- 21 Aralık 2018, 7 Şubat 2020 ve 31 Mart 2021’de güncellenerek yeniden yayımlanmıştı Son güncelleme ile birlikte yeniden dikkatinize sunuyorum.

Son birkaç aydır enerjisini partisi Ulusal Liberal Parti (PNL) genel başkanı olmaya harcayan Başbakan Florin Citu, 45 gün kadar daha Başbakanlık koltuğunu koruyabilecek

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir