HAMDİ YILMAZ & Ezelden ebede düzeni bozuk dünya

Çocukluğumda hafızama yer ettiğine göre işte Karacaoğlan’ın şiirinden bir mısra:

“Bozuktur dünyanın düzeni bozuk.”

İnternette doğruluğunu teyit edeyim derken o kadar çok aynı ve benzeri cümleye rastladım ki, işin içinden çıkılacak gibi değil.

Günümüze uyarlanmış bin bir versiyon.

Türkiye’nin tatil yörelerinde 20-30 yaş aralığındaki Türk gençleri ile düşüp kalkan yaşlı Avrupalı kadınlar ile Silopi’de aynı eve “kuma” adı altında tıkılmış nice genç kadınları kıyaslayan şiirler de yazılmış, dünyanın düzeninin bozukluğunu anlatıyor.

Oysa amacım, Kıtanın Batı’daki ülkesi İngiltere’deki monarşiye isyan ile Doğu’daki İran’da baş örtüsü isyanından Rusların vizesiz ülkelere kaçışından bahisle dünyanın düzeninin ezelden ebede bozukluğunu anlatmaktı..

Önceki gün bir vatandaşımız şöyle demişti:

“Rusya’nın burnunun sürtülmesini isterim. Ama yok olmamalı, yok olursa Amerika tümden başımıza bela olur.”

Küresel salgın nedeni ile hükümetler güç kullanımının tadını aldı. Şimdi bu tadın damaklarında kalmasını istemiyorlar. Neyse ki, savaş tamtamları yetişti.

Haber akışı anlamında dünya yeniden soğuk savaş dönemine döndü. Rus dünyasından sıhhatli haber akışı yok. Muhtemelen Batı dünyasından da oraya sıhhatli haber akışı yok.

Avrupa’nın derdi enerji. Beyinlere “karanlığın faydaları” başlıklı haberleri şırınga ediyorlar. Hadi biz de onların ekmeğine yağ sürelim. Buyurun DW’den alıntı karanlığın faydalarını okumaya:

“Enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle alınan tasarruf önlemleri çerçevesinde Almanya’nın birçok şehrinde belediye binaları, müzeler, kütüphaneler gibi simgesel yapılar, anıtlar ve önemli binalar artık geceleri ya sınırlı olarak aydınlatılıyor ya da tümüyle karanlığa gömülüyor. Hatta bazı belediyeler, sokak lambalarında bile kısmî tasarrufa gidiyor.

Örneğin başkent Berlin’de toplam 200 kadar yapıyı aydınlatan spotlar tümüyle kapatıldı. Zafer Sütunu ya da Berlin Katedrali gibi simge yapılar da bu uygulamadan nasibini alarak geceleri karanlıkta kalıyor. Kentte1 Eylül’de yürürlüğe giren Enerji Tasarrufu Yönetmeliği ile kamu binalarının dışarıdan aydınlatılması da yasaklanırken, neon ışıklı tabela ve reklam panolarının sadece birkaç saat yanmasına izin veriliyor.

Tarihî Weimar şehrinde ise sokak lambaları, güneşin batış saatine göre akşamları 30 dakika daha geç yanmaya başlıyor ve sabah da yine güneşin doğuşuna bağlı olarak 30 dakika daha erken kapatılıyor. Almanya genelindeki irili ufaklı pek çok şehirde buna benzer tasarruf tedbirleri giderek yayılıyor.

Bu tablo ilk bakışta olumsuz gibi görünebilir. Ancak çevreciler alınan bu önlemlerden memnun. Zira şehirlerde yalnızca gerçekten ihtiyaç duyulan yerleri aydınlatmak, sadece elektrik ve para tasarrufu sağlamakla kalmıyor, aynı zamanda iklim ve biyoçeşitlilik üzerinde de olumlu bir etkiye neden oluyor.

“Uluslararası Karanlık Gökyüzü Derneği” adlı sivil toplum kuruluşu, her gece ABD’deki tüm dış mekân aydınlatmalarının yaklaşık üçte birinin, herhangi bir fayda sağlamadan yandığını tahmin ediyor. Enerji krizi ve artan fiyatlardan önce de Amerikan kamuoyunda tartışılan bu israfın önlenmesi durumunda, yaklaşık 3 milyar dolar tasarruf sağlanabileceği öngörülüyordu. Almanya için buna benzer somut bir veri mevcut değil. Ancak şurası kesin ki, halihazırda dünya çapındaki ana enerji kaynağını fosil yakıtlar teşkil ediyor. Bu nedenle sadece gereksiz ışıkları kapatmak bile, hava kirliliğini ve zararlı emisyonları hatırı sayılır oranda azaltmaya yardımcı olabilir.

Hindistan’daki Rhani Lakshmi Bai Merkez Tarım Üniversitesi’nden Pavan Kumar DW’ye verdiği demeçte, ülkede aşırı aydınlatmanın yılda 12 milyon ton karbondioksit salınımına neden olduğunu söylüyor. Bu rakam, Hindistan’ın yıllık toplam hava ve deniz trafiğinin yaklaşık yarısına tekabül ediyor. Daha rasyonel bir aydınlatma ve enerji yönetimi, bu salınımı önemli ölçüde azaltabilir.”

Romanya’nın Craiova kenti Belediye Başkanı şimdiden yılbaşı ışıklandırmasının derdine düşerken, israf olmayacağını izaha çalışıyor.

Bozuktur dünyanın düzeni bozuk vesselam.

0 Paylaşımlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.