AB Ankara’dan Kıbrıs ve vize konusunda taviz bekliyor

*AB Komiseri Kos: “Türkiye’ye ihtiyacımız var, karşılıklı adımlar şart”

Avrupa Birliği (AB) Genişleme Komiseri Marta Kos, değişen jeopolitik dengeler ışığında Türkiye’nin AB için stratejik öneminin arttığını belirterek, Ankara’dan da somut adımlar beklendiğini açıkladı. Kos, Avrupa Parlamentosu’nda yaptığı konuşmada, Türkiye’nin yalnızca aday ülke değil, aynı zamanda kritik bir ortak olduğunu vurguladı.

Kos, “Avrupa ve Orta Doğu’daki değişen jeopolitik gerçekler ışığında Türkiye’ye ihtiyacımız var” ifadelerini kullanarak, özellikle ticaret, güvenlik ve Ukrayna’da olası bir barış sürecinde Türkiye’nin rolüne dikkat çekti.

“Stratejik ortaklık” vurgusu

AB Komiseri, Türkiye’nin ekonomik ve ticari açıdan da önemli bir konumda olduğunu belirterek, Türkiye’yi AB’nin beşinci büyük ticaret ortağı olarak nitelendirdi. Türkiye ile AB arasındaki ticaret hacminin, Mercosur ve Hindistan ile yapılan ticaretin yaklaşık iki katı seviyesinde olduğuna işaret etti.

Türkiye’nin Avrupa ile Asya arasındaki ticaret yollarındaki kilit rolüne de değinen Kos, Ukrayna savaşı ve Karadeniz güvenliği bağlamında Ankara’nın öneminin arttığını söyledi. Kos, “Ukrayna için herhangi bir barış düzenlemesi Türkiye’yi gerektirecek” dedi.

Güney Kafkasya ve ticaret hatları öne çıkıyor

Kos, Türkiye ve Güney Kafkasya üzerinden geçen ticaret güzergâhlarının, kuzey ve güneyde süren savaşlar nedeniyle daha da kritik hale geldiğini belirtti. Bu hat üzerindeki taşımacılığın 2022’den bu yana dört kat arttığını ifade eden Kos, doğru yatırımlarla kapasitenin 2030’a kadar üç kat daha artabileceğini kaydetti.

“Türkiye’den de adım bekliyoruz”

Şubat ayında Ankara’ya yaptığı ziyarete de değinen Kos, AB ile Türkiye arasında ticaret engellerinin azaltılması konusunda mutabakat sağlandığını söyledi. Ancak sürecin tek taraflı ilerlemeyeceğini vurgulayan Kos, “Türkiye’den de bize ve Kıbrıs’a yönelik adımlar bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

Vize serbestisinde 6 kriter beklemede

Öte yandan, Avrupa Parlamentosu’nun Türkiye raporunda vize serbestisi sürecine ilişkin değerlendirmelere de yer verildi. Türkiye’nin Schengen bölgesi için gerekli 72 kriterden 66’sını yerine getirdiği, ancak kalan 6 kriterde ilerleme sağlanamadığı belirtildi.

Eksik kalan kriterler şöyle sıralandı:

Terörle mücadele yasasında değişiklik

Europol ile operasyonel iş birliği anlaşması

GRECO’nun yolsuzlukla mücadele önerilerinin uygulanması

Tüm AB ülkeleriyle suç konularında iş birliği

Geri Kabul Anlaşması’nın tüm unsurlarıyla uygulanması

Kişisel verilerin AB standartlarına uyumu

Raporda, bu kriterlerin tamamlanması halinde vize serbestisi sürecinin yeniden başlatılabileceği ifade edilirken, Türk vatandaşlarının artan başvurular ve sistemin kötüye kullanımı endişesi nedeniyle vize süreçlerinde zorluk yaşamasından duyulan üzüntü de dile getirildi.

“Genişleme artık stratejik bir mesele”

Kos, konuşmasının genelinde AB genişlemesinin artık sadece teknik bir süreç olmadığını belirterek, bunun Avrupa’nın güvenliği ve siyasi geleceğiyle doğrudan bağlantılı hale geldiğini vurguladı.

Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının ardından Avrupa’da barış ve istikrarın garanti olmadığını söyleyen Kos, AB’nin aday ülkelerle ilişkilerinde daha cesur ve stratejik adımlar atması gerektiğini ifade etti.