ABD’de Yükselen Yeni Milliyetçilik Tartışması

WASHINGTON – Amerika Birleşik Devletleri’nde son dönemde yayımlanan analiz ve akademik makaleler, ülkede yeniden güç kazanan milliyetçilik akımını tartışmaya açtı. Özellikle Donald Trump’ın ikinci başkanlık döneminde “America First” (Önce Amerika) yaklaşımının yeniden devlet politikalarının merkezine yerleşmesi, Amerikan milliyetçiliğinin geleceğine ilişkin yoğun bir entelektüel tartışma başlattı.

ABD’de yayımlanan son makalelerde, geleneksel Amerikan yurtseverliği ile yeni nesil milliyetçilik arasındaki farklar öne çıkarılıyor. The New Yorker dergisinde yayımlanan “How Problematic Is Patriotism?” başlıklı analizde, Amerikan kimliğinin tarih boyunca özgürlük, demokrasi ve anayasal değerler üzerine kurulduğu belirtilirken, son yıllarda yükselen dışlayıcı ve kutuplaştırıcı milliyetçi söylemlerin toplumda yeni gerilimler yarattığı vurgulandı.

Uzmanlara göre ABD’deki yeni milliyetçilik dalgası yalnızca iç politikayla sınırlı değil. Dış politikada da küresel kurumlar yerine ulusal çıkarların ön plana çıkarılması, Avrupa ile ilişkilerin yeniden tanımlanması ve NATO içindeki yük paylaşımı tartışmaları bu yaklaşımın yansımaları olarak görülüyor. The Atlantic dergisinde yayımlanan bir değerlendirmede, Washington’un Avrupa’daki ulusüstü yapılara olan desteğini azaltmasının kıta genelinde daha güçlü milliyetçi eğilimleri teşvik edebileceği ifade edildi.

Son dönemde dikkat çeken bir diğer tartışma ise “Hristiyan milliyetçiliği” ekseninde yürütülüyor. ABD’de yapılan kamuoyu araştırmaları, dinin kamusal alandaki etkisinin son 24 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını ortaya koyarken, bazı çevreler Amerikan kimliğinin Hristiyan değerlerle daha güçlü şekilde ilişkilendirilmesini savunuyor. Buna karşı çıkan kesimler ise bunun anayasal laiklik ilkesine zarar verebileceğini öne sürüyor.

Akademisyenler, Amerikan milliyetçiliğinin tarihsel olarak iki farklı damara sahip olduğunu belirtiyor. Bunlardan biri anayasa, demokrasi ve vatandaşlık temelli “sivil milliyetçilik”, diğeri ise kültürel ve etnik unsurları ön plana çıkaran daha muhafazakâr yaklaşım olarak tanımlanıyor. Günümüzde yaşanan tartışmaların merkezinde ise bu iki anlayış arasındaki mücadelenin bulunduğu ifade ediliyor.

Gazete Balkan