AB’de 1,8 trilyon euroluk bütçe kavgası büyüyor

*Avrupa Birliği’nin 2028-2034 dönemini kapsayan yaklaşık 1,8 trilyon euroluk yeni bütçe planı, üye ülkeler arasında sert tartışmalara neden oldu. Birliğe net katkı sağlayan ülkeler harcamaların azaltılmasını isterken, Romanya’nın da aralarında bulunduğu 16 ülke tarım ve bölgesel fonlarda kesintilere karşı çıktı

BRÜKSEL - Avrupa Komisyonu’nun 2028-2034 dönemine ilişkin hazırladığı yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) taslağı, AB içinde yeni bir bütçe krizinin fitilini ateşledi. Yaklaşık 1,8 trilyon euro büyüklüğündeki bütçe önerisi, özellikle birliğe net ödeme yapan ülkelerin tepkisini çekti.

İsveç, Danimarka, Finlandiya, Avusturya, Hollanda, Almanya, Fransa, İrlanda ve Belçika’dan oluşan grup, Brüksel’de yapılacak görüşmeler öncesinde ortak hareket etme kararı aldı. Diplomatik kaynaklara göre söz konusu ülkelerin Avrupa işleri bakanları, bütçe teklifine karşı izleyecekleri stratejiyi belirlemek amacıyla özel bir toplantı gerçekleştirecek.

İsveç Avrupa İşleri Bakanı Jessica Rosencrantz, AB bütçesinin mevcut haliyle kabul edilemeyeceğini belirterek, “Toplam bütçe önemli ölçüde küçülmeli. İsveç’in katkısının dramatik biçimde artmasına yer yok” dedi.

ROMANYA VE 16 ÜLKE KESİNTİLERE KARŞI ÇIKTI

Romanya’nın koordine ettiği ortak deklarasyonda ise farklı bir cephe oluştu. Romanya, İtalya, İspanya, Polonya, Bulgaristan, Yunanistan ve Portekiz dahil 16 ülke, tarım destekleri ile bölgesel kalkınma fonlarında planlanan kesintilere karşı çıktı.

Ortak açıklamada, “Uyum Politikası, Ortak Tarım Politikası (CAP) ve Ortak Balıkçılık Politikası (CFP), yeni bütçede gerçek anlamda küçülen tek alanlar oldu” ifadeleri kullanıldı.

Söz konusu ülkeler ayrıca, AB’nin Covid-19 sonrası ortak borçlanmasının geri ödemelerinin ertelenmesine de sıcak bakabileceklerinin sinyalini verdi.

BÜTÇE 2 TRİLYON EUROYA YAKLAŞABİLİR

Komisyonun önerisine göre, Covid dönemi borç geri ödemeleri de dahil edildiğinde toplam harcamanın yaklaşık 2 trilyon euroya ulaşabileceği belirtiliyor. Bu rakam, AB ülkelerinin toplam gayri safi milli gelirinin yaklaşık yüzde 1,26’sına denk geliyor.

Mevcut 2021-2027 bütçesi ise AB milli gelirinin yaklaşık yüzde 1,1 seviyesinde bulunuyor.

Politico’nun haberine göre Avusturya Avrupa Bakanı Claudia Bauer, “Brüksel’in her sorunu daha fazla para harcayarak çözme refleksinden uzaklaşması gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

TARIM DESTEKLERİ TARTIŞMA KONUSU

Özellikle Hollanda ve kuzey Avrupa ülkeleri, tarım sübvansiyonları, bölgesel kalkınma fonları ve AB bürokrasisine ayrılan kaynaklarda ciddi tasarruf yapılmasını talep ediyor.

Hollanda hükümeti, AB kaynaklarının “en yüksek sınır ötesi katma değer sağlayacak alanlara” yönlendirilmesi gerektiğini savunurken, savunma sanayi ve rekabetçilik yatırımlarının artırılmasını destekliyor.

Finlandiya Avrupa İşleri Bakanı Joakim Strand ise, “Savunma ve rekabetçilik öncelikli modern bir bütçeye ihtiyaç var. Ancak toplam bütçe seviyesi daha düşük olmalı” dedi.

GÖZLER HAZİRAN ZİRVESİNDE

AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten Kıbrıs’ın, bütçeye ilişkin detaylı harcama dağılımını içeren yeni müzakere metnini 10 Haziran’da üye ülkelere sunması bekleniyor.

Taslağın ardından konu önce Brüksel’deki büyükelçiler düzeyinde, daha sonra ise 18 Haziran’da yapılacak AB Liderler Zirvesi’nde ele alınacak. Avrupa’da özellikle savunma harcamaları, Ukrayna savaşı sonrası güvenlik yatırımları ve ekonomik yavaşlama nedeniyle bütçe pazarlıklarının son yılların en sert müzakerelerine sahne olması bekleniyor.

Gazete Balkan