Abramoviç’in şirketlerine geriye tarihli belge iddiası

*Sızdırılan yazışmalara dayanan bir araştırma, Roman Abramoviç’in nihai sahibi olduğu şirketlerde milyarlarca dolarlık varlığın vergi ve şeffaflık yükümlülüklerinden kaçınmak amacıyla geriye tarihli belgelerle başka şirketlere aktarılmış gibi gösterildiğini ileri sürdü

Organize Suç ve Yolsuzluk Araştırma Projesi (OCCRP), The Bureau of Investigative Journalism ve CIReN gazetecilerinin hazırladığı araştırma, Rus milyarder Roman Abramoviç’in servetini yöneten şirketlerin 2000’li yıllardaki işlemlerini gündeme taşıdı.

12 Ekim’de yayımlanan araştırmaya göre, Deloitte’un Kıbrıs Rum kesimindeki ofisi, kurumsal hizmet sağlayıcısı MeritServus ve Abramoviç’in varlıklarını yöneten Millhouse bünyesindeki yetkililer, banka mevduatları, yatlar ve gayrimenkullerle ilgili geriye tarihli belgelerin hazırlanmasını görüştü.

Araştırmacılar, işlemlerin Kıbrıs Rum kesiminin 2004’te Avrupa Birliği’ne katılması öncesinde sıkılaştırılan vergi ve mali açıklama yükümlülükleriyle bağlantılı olduğunu belirtti. Belgelerle bazı varlıkların, Britanya Virjin Adaları’ndaki şirketlere yıllar önce devredilmiş gibi gösterildiği ileri sürüldü.

YATLAR, UÇAKLAR VE GAYRİMENKULLER BİLANÇODAN ÇIKARILDI

Araştırmanın örneklerinden birini Amiscan Investments Limited oluşturuyor. Şirketin 2003 yılına ilişkin taslak mali tablolarında toplam 354 milyon dolarlık yat, 142 milyon dolarlık uçak ve Fransa ile İngiltere’de 127 milyon dolar değerinde dört gayrimenkul bulunduğu aktarıldı.

Sızdırılan yazışmalara göre, bu varlıkları elinde tutan 19 bağlı şirketin Britanya Virjin Adaları’ndaki Kelvedon Worldwide Limited’e devri için Kasım 2006’da bir sözleşme hazırlandı. Sözleşmeye ise 4 Ocak 2003 tarihi konuldu.

Araştırmacılar, Deloitte’un Kıbrıs Rum kesimindeki ofisinin Aralık 2006’da denetleyip onayladığı 2003 mali tablolarında söz konusu varlıkların değerinin sıfır olarak gösterildiğini bildirdi. Tablolardaki açıklamada, bağlı şirketlerdeki yatırımların Ocak 2003’te ana şirkete devredildiği belirtildi.

Araştırmada bunun varlıkların fiziksel olarak ortadan kaybolması anlamına gelmediği, onları kontrol eden şirketlerin sahipliğinin geçmişe dönük değiştirilmiş gibi gösterilmesiyle ilgili olduğu ortaya konuldu.

BANKA FAİZLERİ İÇİN VERGİ PLANI

Dosyada Kravin Investments Limited adlı şirketin hesapları da incelendi. Şirketin, Abramoviç’in Rus petrol şirketi Sibneft’teki hisselerinin bir bölümünün 2003’te satılmasının ardından milyarlarca dolar aldığı belirtildi.

2005 tarihli yazışmalarda, bu paranın Mayıs 2003’te Britanya Virjin Adaları’ndaki ana şirkete temettü olarak dağıtıldığı ve Kravin’in parayı o şirket adına yönettiği görüntüsünü oluşturacak belgelerin hazırlanmasının görüşüldüğü aktarıldı.

Araştırmacılar, bu düzenlemenin uygulandığını bağımsız olarak doğrulayamadıklarını özellikle belirtti. Bununla birlikte Kravin’in 2005 mali tablolarında, 2004 ve 2005 yılları için toplam 15 bin dolar vergi katkısı bildirdiğini kaydetti.

AYNI İSİMLİ İKİ ŞİRKET

Araştırmanın bir diğer bölümünde, Abramoviç’in yararlanıcısı olduğu Sara Trust bünyesindeki milyarlarca dolarlık varlığı dolaylı olarak kontrol eden Electus Investments Limited ele alındı.

Yazışmalarda, Kıbrıs Rum kesimindeki Electus’un varlıklarının, Britanya Virjin Adaları’nda aynı isimle kurulan başka bir şirkete geçmişe dönük aktarılmasının tartışıldığı belirtildi.

Ancak İngiltere’de daha önce yayımlanan mali tablolar, Millhouse’un İngiltere şirketinin ana şirketini Kıbrıs Rum kesimindeki Electus olarak gösterdiğinden, bu ortaklığın geçmişe dönük değiştirilmediği aktarıldı.

TARAFLAR İDDİALARI REDDETTİ

Araştırmada, Abramoviç’in geriye tarihli belgelerin hazırlanmasına katıldığını, onay verdiğini veya bundan haberdar olduğunu gösteren kanıt bulunmadığı açıklandı.

Abramoviç’in avukatları, müvekkillerinin vergi kaçırdığı veya varlıklarını hukuka aykırı biçimde gizlediği iddialarını reddetti. Şirketlerin kuruluşu, yönetimi ve denetimi için profesyonel kuruluşlarla çalışıldığını, bu kuruluşların işlemleri yasalara uygun yürütmesine güvenildiğini bildirdi.

Deloitte’un Kıbrıs Rum kesimindeki ofisi ise yürürlükteki yasalara uygun faaliyet gösterdiğini açıkladı. Kuruluş, yaklaşık yirmi yıl önceki yazışmalara artık erişemediğini belirterek ayrıntılı yorum yapmadı.

Araştırma, altı hizmet sağlayıcısından sızdırılan 3,6 milyondan fazla belgeye dayanan uluslararası gazetecilik çalışması kapsamında hazırlandı.