Almanya’da eğitim ücretsiz, öğrenci kiraları cep yakıyor

*Almanya’da öğrencilerin gelirlerinin yüzde 54’ü barınmaya giderken, Münih’te 30 metrekarelik bir dairenin aylık kirası 880 euroya ulaşıyor ve ülke genelinde 102 binden fazla öğrenci yurt sırası bekliyor

BERLİN – Almanya’da ücretsiz yükseköğretim imkânının sağladığı avantaj, yükselen kiralar ve yaşam maliyetleri nedeniyle giderek zayıflıyor. Uygun fiyatlı konut bulmakta zorlanan öğrenciler, gelirlerinin yarısından fazlasını barınmaya ayırmak zorunda kalıyor.

Türkiye’den giden gençlerin de tercih ettiği Almanya, uluslararası sıralamalarda öne çıkan üniversiteleri, güçlü araştırma altyapısı ve düşük eğitim giderleriyle yabancı öğrenciler için önemli merkezlerden biri. Ancak barınma maliyetlerindeki artışın, hem eğitimde fırsat eşitliğini hem de ülkenin eğitim ve ekonomi merkezi olarak çekiciliğini tehdit ettiği belirtiliyor.

DW Türkçe’nin aktardığı, finans hizmetleri şirketi MLP ile Alman Ekonomi Enstitüsü’nün hazırladığı “Öğrenci Konut Raporu 2026”, üniversite kentlerinde uygun fiyatlı konuta ulaşmanın giderek zorlaştığını ortaya koydu.

KÜÇÜK DAİRELERDE ARTIŞ DAHA YÜKSEK

Rapora göre öğrenci konutlarının kiraları, 2026’nın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine kıyasla ortalama yüzde 2,6 arttı. Son üç yıldaki yıllık ortalama artış ise yüzde 4 oldu.

Özellikle 40 metrekarenin altındaki dairelere yönelik yoğun talep, fiyatları yukarı taşıyor. Küçük dairelerin kiraları bir yılda yüzde 3,5 yükselirken, paylaşımlı öğrenci evlerindeki oda kiraları yüzde 2,3, eşyalı dairelerin kiraları ise yüzde 2 arttı.

MÜNİH’TE KİRA 880 EURO

Öğrencilerin barınma giderleri, üniversitenin bulunduğu şehre göre büyük farklılık gösteriyor. En pahalı kent olan Münih’te 30 metrekarelik örnek bir dairenin yan giderler dahil aylık kirası yaklaşık 880 euroya ulaşıyor. Paylaşımlı öğrenci evlerinde 20 metrekarelik bir odanın kirası ise 800-850 euro arasında değişiyor.

Münih’i Berlin izliyor. Başkentte 30 metrekarelik bir dairenin aylık maliyeti yaklaşık 725 euro olurken, öğrenci evlerindeki oda kiraları 659 euroya kadar çıkıyor. Frankfurt, Köln, Hamburg ve Heidelberg de pahalı üniversite kentleri arasında bulunuyor.

En düşük kiralar ise ülkenin doğusundaki Chemnitz’te görülüyor. Kentte benzer büyüklükteki bir dairenin aylık kirası 277-280 euro, paylaşımlı öğrenci evindeki bir odanın kirası yaklaşık 222 euro seviyesinde.

GELİRİN YARISINDAN FAZLASI BARINMAYA

Almanya Federal İstatistik Dairesi verilerine göre öğrenciler, 2025 yılında kullanılabilir gelirlerinin ortalama yüzde 54’ünü konut giderlerine ayırdı. Bu oran, ülke ortalamasının iki katından fazla.

Öğrencilere sağlanan BAföG eğitim desteği kapsamındaki aylık 380 euroluk barınma ödeneği de özellikle büyük şehirlerde kiraları karşılamaya yetmiyor.

102 BİN ÖĞRENCİ YURT SIRASINDA

Barınma sorununun temel nedenleri arasında öğrenci yurtlarının yetersizliği bulunuyor. Almanya’da 2007’den bu yana üniversite kontenjanları yaklaşık yüzde 50 artarken, kamu destekli yurt kapasitesi yalnızca yüzde 7 büyüdü.

Ülke genelindeki 54 öğrenci hizmetleri kurumu yaklaşık 200 bin yurt yatağı sağlıyor. Buna karşılık 2026-2027 öğretim yılı başında bekleme listelerinde 102 binden fazla öğrenci bulunuyor.

Kontenjan artışıyla yurt kapasitesindeki büyüme arasındaki fark, öğrencileri daha pahalı özel kiralık konutlara yönlendiriyor.

ÜNİVERSİTE TERCİHİNİ AİLENİN GELİRİ BELİRLEYEBİLİR

Uzmanlar, artan kiraların yükseköğretime erişimi giderek daha fazla sosyal ve ekonomik bir meseleye dönüştürdüğünü belirtiyor.

BAföG desteğinden yararlanabilen öğrenci sayısının yıllardır azalması, daha fazla genci eğitim giderlerini çalışarak karşılamaya zorluyor. Çalışmaya ayrılan zaman arttıkça derslere ayrılabilen zaman azalıyor.

Barınma maliyetleri nedeniyle ailesinin yanında yaşamayı sürdüren öğrencilerin oranı da dikkat çekiyor. Almanya’daki üniversite öğrencilerinin yaklaşık yüzde 28’i ailesiyle birlikte yaşıyor.

Araştırmayı hazırlayanlar, mevcut eğilimin devam etmesi halinde üniversite tercihinde gençlerin yetenekleri, ilgi alanları ve akademik başarıları yerine ailelerinin ekonomik durumunun belirleyici hale gelebileceği uyarısında bulunuyor.