Avrupa’da satılan her 10 sigaradan biri kaçak

*Avrupa Sayıştayı, yasa dışı sigara üretimi ve kaçakçılığın Avrupa Birliği ülkelerini yılda yaklaşık 13 milyar euro vergi ve gümrük geliri kaybına uğrattığını açıkladı. Romanya’da da kaçak sigaranın toplam tüketimdeki payı geçen yıl yüzde 12’ye kadar yükseldi

Avrupa Birliği’nde tüketilen yaklaşık her 10 sigaradan birinin yasa dışı yollarla üretildiği veya kaçak olarak piyasaya sürüldüğü bildirildi.

Avrupa Sayıştayı tarafından yayımlanan rapora göre yasa dışı sigara ve tütün ticareti, AB ile üye ülkelerin bütçelerinde her yıl yaklaşık 13 milyar euroluk vergi, ÖTV ve gümrük geliri kaybına neden oluyor.

Sayıştayın ulaşabildiği son kapsamlı verilere göre kaçak ürünlerin toplam sigara tüketimindeki payı 2023 yılında yüzde 8,8’e ulaştı. Daha güncel sektör araştırmaları ise 2025 yılında AB genelinde 41,8 milyar adet yasa dışı sigara tüketildiğini ve kaçak pazarın yüzde 10’u aştığını gösteriyor.

KAÇAK ÜRETİM AB İÇİNE TAŞINDI

Raporda, sigara kaçakçılığının son yıllarda biçim değiştirdiğine dikkat çekildi. Organize suç örgütlerinin uzun ve riskli kaçakçılık güzergâhları yerine, üretimi doğrudan AB ülkelerine taşıdığı belirtildi.

Yasa dışı sigara fabrikalarının neredeyse bütün üye ülkelerde tespit edildiği bildirildi. Belçika’da ortaya çıkarılan bir fabrikada dört ayrı üretim hattında saatte yaklaşık dört milyon sigara üretilebildiği belirlendi.

İspanya’daki bir operasyonda ise 15 milyon euro değerinde üç milyon paket sigara ile yaklaşık 5 milyon euro değerinde beş ton işlenmemiş tütün ele geçirildi. Operasyonda 20 kişi gözaltına alındı.

Avrupa Sayıştayı, yasa dışı üretimin yalnız kamu gelirlerini azaltmadığını, ucuz sigaraya erişimi kolaylaştırarak özellikle gençlere yönelik sağlık politikalarını da zayıflattığını vurguladı.

ROMANYA KRİTİK GÜZERGÂHLARDAN BİRİ

Ukrayna ve Moldova ile sınırı bulunan Romanya, sigara kaçakçılığının önemli geçiş ve dağıtım güzergâhlarından biri olmayı sürdürüyor.

Novel Research verilerine göre Romanya’daki kaçak sigara pazarının payı Temmuz 2025’te yüzde 12’ye çıkarak son beş yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Oran ekim ayında yüzde 9,6’ya gerilese de AB ortalamasının üzerinde kalmaya devam etti.

Romanya Sınır Polisi tarafından gerçekleştirilen operasyonlar, kaçakçıların klasik kara ve nehir güzergâhlarının yanı sıra insansız hava araçlarını da kullanmaya başladığını ortaya koydu. Ukrayna’dan Romanya’ya dronlarla taşınan sigara paketleri, sınır bölgelerinde düzenlenen operasyonlarda ele geçirildi.

ORTAK MÜCADELE YETERSİZ

Avrupa Sayıştayı, AB ülkelerinin kaçak tütünle mücadelede yeterli bilgi paylaşımı ve koordinasyon sağlayamadığı sonucuna vardı.

Üye ülkelerde suçların tanımı, cezalar, tütün makinelerinin denetlenmesi ve elektronik sigara sıvılarına ilişkin düzenlemelerin farklı olması, kaçakçıların denetimi daha zayıf ülkeleri tercih etmesine yol açıyor.

Avrupa Sayıştayı Üyesi Petri Sarvamaa, organize suç örgütlerinin ortak bir stratejiyle hareket ettiğine dikkat çekerek AB ve üye ülkelerin de aynı ölçüde koordineli bir mücadele yürütmesi gerektiğini vurguladı.