Balkanlar su ve enerji kriziyle karşı karşıya: Kuraklık, tuna ve elektrik üretimini vurdu

BÜKREŞ/BUDAPEŞTE/SOFYA/BELGRAD – Balkanlar, son yılların en ağır kuraklık ve sıcak hava dalgasının etkisiyle eş zamanlı bir su ve enerji krizi yaşamaya başladı. Tuna Nehri'nde su seviyesinin tarihi düşük seviyelere inmesi, nehir taşımacılığını aksatırken nükleer santrallerin soğutma suyu teminini de tehlikeye soktu. Bunun üzerine Romanya, Macaristan, Sırbistan ve Bulgaristan'da enerji üretiminde ciddi sıkıntılar yaşanırken hükümetler elektrik tasarrufu çağrıları yapmaya başladı

TUNA'DA TARİHİ DÜŞÜŞ

Tuna Nehri'nin birçok kesiminde su seviyesi onlarca yılın en düşük seviyelerine geriledi. Bulgaristan'da Belene, Somovit ve Silistre çevresinde ağır tonajlı yük gemileri geçiş yapamaz hale gelirken, bazı mavnalar sığlıklara oturdu. Sırbistan'da ise nehir yatağının çekilmesiyle II. Dünya Savaşı'ndan kalma batık savaş gemileri yeniden ortaya çıktı.

NÜKLEER SANTRALLER RİSK ALTINDA

Krizin en kritik boyutunu enerji üretimi oluşturuyor. Romanya, Tuna'dan yeterli soğutma suyu sağlanabilmesi için Cernavodă Nükleer Santrali'ne yönelen su miktarını artırmak amacıyla acil mühendislik çalışmaları başlattı ve nehir yatağında düzenlemeler yaptı. Ülkede reaktörlerden biri devre dışı kalırken diğer ünitenin çalışmasının sürdürülebilmesi için olağanüstü önlemler uygulanıyor.

Macaristan'da ise Paks Nükleer Santrali düşük debi nedeniyle kapasitesini önemli ölçüde düşürdü. Yetkililer, yağış gelmemesi halinde üretimin daha da azalabileceği uyarısında bulunuyor.

SANAYİDE ÜRETİM AZALDI

Elektrik sistemindeki yükü hafifletmek amacıyla Romanya'da bazı büyük sanayi tesisleri üretimlerini geçici olarak yavaşlattı veya planlı bakım dönemlerini öne çekti. Dacia ve Ford Otosan fabrikalarının üretime ara vermesiyle ulusal elektrik tüketiminde yüzlerce megavatlık tasarruf sağlandı. Aynı dönemde birçok sanayi kuruluşu gönüllü tüketim azaltımına gitti.

HİDROELEKTRİK ÜRETİMİ DE GERİLİYOR

Kuraklık yalnızca nükleer santralleri değil, hidroelektrik üretimini de olumsuz etkiliyor. Balkan ülkelerinde baraj rezervuarlarının doluluk oranları düşerken, hidroelektrik santrallerin üretim kapasitesi de geriliyor. Uzmanlar, yağışların gecikmesi halinde bölgenin elektrik arzında daha büyük baskılar oluşabileceği uyarısında bulunuyor.

ORTAK SORUN BÖLGESEL KRİZE DÖNÜŞÜYOR

Uzmanlara göre Balkanlar'daki mevcut tablo artık tek tek ülkelerin sorunu olmaktan çıktı. Tuna Nehri üzerindeki taşımacılık, tarım, enerji üretimi ve içme suyu kaynakları aynı anda baskı altında bulunuyor. Bölge genelinde elektrik üretimindeki açığın birkaç bin megavat seviyesine ulaştığı, sıcak hava dalgasının sürmesi halinde enerji arz güvenliği açısından yeni önlemlerin gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Gazete Balkan