Batı Trakya’da müftü dayatmasına Ankara’dan tepki

*Yunanistan’ın Gümülcine ve İskeçe müftülüklerine yaptığı atamalar, Batı Trakya Türklerinin kendi dinî temsilcilerini belirleme hakkını yeniden gündeme taşıdı. Türkiye, azınlığın seçtiği müftülerin tanınmasını isterken Atina, devlet eliyle atama uygulamasını savundu

Yunanistan’ın Batı Trakya’daki Gümülcine ve İskeçe müftülüklerine beş yıllığına yaptığı atamalar, Ankara ile Atina arasında karşılıklı açıklamalara yol açtı. Ocak ayında Dimetoka Müftülüğü’ne de atama yapılmıştı.

Euronews’ün haberine göre Dışişleri Bakanlığı, uygulamanın Batı Trakya Türk azınlığının Lozan Barış Antlaşması ve uluslararası anlaşmalarla güvence altına alınan haklarını ihlal ettiğini belirterek Yunanistan’a azınlığın iradesine saygı gösterme çağrısında bulundu.

Bakanlık, müftülük kurumunun azınlığın dinî, toplumsal ve kültürel kimliğinin ayrılmaz parçası olduğunu vurguladı. Açıklamada, “Yunanistan makamlarını, Azınlığın seçtiği meşru Müftüleri tanımaya ve atanmış müftüleri dayatma teşebbüslerinden vazgeçmeye çağırıyoruz” denildi.

KURTULMUŞ: TÜRK VARLIĞINI İNKÂR EDEN SİYASETİN YENİ HALKASI

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş da atamalara tepki gösterdi. Gümülcine ve İskeçe’de azınlığın iradesi dışında müftü belirlenmesini din özgürlüğüne müdahale olarak değerlendiren Kurtulmuş, uygulamanın Yunanistan’ın Türk varlığını inkâr eden siyasetinin yeni bir halkası olduğunu ifade etti.

Batı Trakya Müslüman Türk azınlığının kendi dinî temsilcilerini seçme hakkının tartışmaya açık olmadığını vurgulayan Kurtulmuş, Atina’yı Lozan’dan doğan yükümlülüklerine uymaya çağırdı.

ATİNA, TÜRKİYE’DEKİ ATAMALARI ÖRNEK GÖSTERDİ

Yunanistan Dışişleri Bakanlığı ise Lozan’ın Batı Trakya’daki topluluğu dinî azınlık olarak tanımladığını belirterek Ankara’nın eleştirilerine karşı çıktı.

Atina, 2022’de kabul edilen yasayla müftülerin belirlenmesine azınlık üyelerinin de katıldığı bir süreç oluşturulduğunu savundu. Türkiye’de de müftülerin devlet tarafından atandığını ileri süren Yunanistan, din özgürlüğünün başka bir devletin içişlerine müdahale gerekçesi yapılamayacağını belirtti.

Yunan yönetimi, müftülerin dinî görevlerinin yanında bazı yargısal ve idarî yetkilere sahip olmasını devlet eliyle atamanın gerekçeleri arasında gösteriyor.

HABİPOĞLU’NDAN AYRIMCILIK İTİRAZI

Avrupa Batı Trakya Türk Federasyonu Başkanı Halit Habipoğlu, 23 Ekim tarihli açıklamasında Yunanistan’daki diğer tanınmış dinî toplulukların kendi liderlerini belirleyebildiğine dikkat çekti. Müslüman Türk azınlığın müftülerinin devlet tarafından atanmasının ayrımcılık oluşturduğunu savunan Habipoğlu, seçilmiş müftüler İbrahim Şerif ve Mustafa Trampa’nın tanınmasını istedi.

YILLARDIR ÇÖZÜLMEYEN TEMSİL SORUNU

Batı Trakya’da müftülerin belirlenmesi, uzun yıllardır azınlık ile Yunan makamları arasındaki anlaşmazlıkların başında geliyor. Gümülcine Müftüsü’nün 1985’te hayatını kaybetmesinin ardından doğrudan atama yoluna gidilmesi, sorunun büyümesindeki dönüm noktalarından biri oldu.

Yaklaşık 150 bin Müslüman Türkün yaşadığı bölgede tartışma, dinî temsilcilerin belirlenmesiyle sınırlı kalmıyor. Azınlığın Türk kimliğinin tanınması da anlaşmazlığın temel başlıkları arasında bulunuyor. Ankara topluluğun Türk kimliğini vurgularken Atina, Lozan’daki dinî tanımlamayı esas alan yaklaşımını sürdürüyor.