Beş AB ülkesi göçmenleri birlik dışındaki merkezlere göndermeye hazırlanıyor

*Danimarka, Avusturya, Almanya, Hollanda ve Yunanistan, sığınma başvurusu reddedilen düzensiz göçmenlerin 2027’den itibaren Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde kurulacak geri gönderme merkezlerine sevk edilmesi konusunda ortak model üzerinde anlaştı

KOPENHAG – Beş Avrupa Birliği ülkesi, sığınma başvuruları reddedildiği hâlde menşe ülkelerine gönderilemeyen düzensiz göçmenler için AB dışında geri gönderme merkezleri kurmayı planlıyor.

Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da cuma günü bir araya gelen Danimarka, Avusturya, Almanya, Hollanda ve Yunanistan’ın içişleri bakanları, merkezlerin işleyişine ilişkin ortak ilkeler üzerinde anlaşmaya vardı.

Planın 2027 yılında uygulanmaya başlanması hedefleniyor.

MERKEZLERİN KURULACAĞI ÜLKELER AÇIKLANMADI

Euro news’in aktarımına göre geri gönderme merkezlerinin AB üyesi olmayan bir veya birden fazla ülkenin topraklarında kurulması öngörülüyor. Merkezlere ev sahipliği yapacak ülkeler henüz açıklanmazken, Avrupa basınında Uganda ve Ruanda’nın muhtemel adaylar arasında bulunduğu ileri sürüldü.

İlk anlaşmanın yılbaşı civarında imzalanabileceği belirtiliyor.

Danimarka Göç Bakanı Morten Bødskov, Kopenhag’da belirlenen ilkelerin, düzensiz göçmenlerin 2027’de AB dışındaki ortak ülkelere gönderilmesine yönelik hazırlıkların temelini oluşturacağını söyledi.

Bødskov, kurulması planlanan tesislerin hapishane veya gözaltı kampı olmayacağını, göçmenlere yeni bir başlangıç imkânı sunmasının amaçlandığını savundu.

MASRAFLARI BEŞ ÜLKE KARŞILAYACAK

Merkezlerin kuruluş ve işletme giderlerinin projeye katılan beş AB ülkesi tarafından karşılanması bekleniyor.

Ev sahibi ülkelere finansman desteğinin yanı sıra ticari ortaklıklar ve farklı ekonomik teşvikler sunulması da gündemde bulunuyor.

Hazırlanan ilkeler belgesinde, geri gönderme merkezi sisteminin AB dışındaki ülkelerle eşitlik ve karşılıklı fayda esasına dayanan ortaklıklar yoluyla kurulacağı ifade edildi.

Avusturya İçişleri Bakanı Gerhard Karner ise ortak hedeflerinin yasa dışı göçü sıfıra yaklaştırmak olduğunu belirtti.

Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Thanos Plevris de potansiyel ortak ülkelerle yürütülen görüşmelerin ilerlediğini ve yakın zamanda anlaşma açıklanabileceğini kaydetti.

Beş ülkenin içişleri bakanlarının eylül ayı sonunda Almanya’nın Münih kentinde yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.

AB VE ULUSLARARASI HUKUK VURGUSU

AB dışındaki ülkelerle yapılacak anlaşmalarda göçmenlere uygulanacak işlemler, merkezlerdeki yaşam koşulları ve projeye katılan ülkelerin sorumlulukları belirlenecek.

Bakanlar, sistemin Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ve Uluslararası Göç Örgütü ile iş birliği içinde yürütüleceğini bildirdi. Uygulamanın AB hukuku ve uluslararası yükümlülüklerle uyumlu olacağı savunuldu.

Avrupa Parlamentosu, haziran ayında üye devletlerin AB dışındaki ülkelerle anlaşma yaparak geri gönderme merkezleri kurabilmelerine imkân sağlayan yeni göç düzenlemesini kabul etmişti. Düzenlemenin sonbaharda AB ülkelerinin nihai onayına sunulması bekleniyor.

İTALYA’NIN ARNAVUTLUK MODELİ TARTIŞILIYOR

İtalya’nın Arnavutluk’ta kurduğu merkezler, yeni modelin ilk uygulaması olarak gösteriliyor. Ancak projenin yüksek maliyeti ve sınırlı sayıda göçmenin bu merkezlere gönderilebilmesi eleştirilere neden oldu.

İtalya’nın ayda yaklaşık 3 bin göçmeni barındırmayı planladığı merkezlere şimdiye kadar toplam 500 kişinin gönderildiği bildirildi. Projenin maliyetinin ise 670 milyon euroyu geçtiği kaydedildi.

İnsan hakları kuruluşları, göçmenlerin hiç bağlantılarının bulunmadığı üçüncü ülkelere gönderilmesinin uzun süreli gözaltı ve hak ihlali riski doğurabileceği uyarısında bulunuyor.

Birleşik Krallık daha önce sığınmacıları Ruanda’ya gönderme planından vazgeçmiş, Danimarka da benzer nitelikteki ulusal projesini 2023 yılında rafa kaldırmıştı.

Gazete Balkan / Bükreş