Dünya genelinde hava kalitesi alarm veriyor

*Avrupa’da ise sadece 3 ülke hava kirlilik oranlarının dışında kalıyor

29 Mart 2026’da yayımlanan ve IQAir tarafından hazırlanan World Air Quality Report’a göre, 2025 yılında dünyada yalnızca 13 ülke ve bölge, güvenli hava kalitesi standartlarını karşılayabildi. Veriler, 143 ülkeden 9.446 şehirde yapılan ölçümlere dayanıyor.

Rapora göre şehirlerin sadece %14’ünde hava güvenli seviyelerde. Bu oran bir önceki yıl %17 idi. Ayrıca incelenen ülkelerin %91’i, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından belirlenen sınırları aşmış durumda.

AVRUPA’DA DURUM: SADECE 3 ÜLKE SINIRLARI KARŞILIYOR

Avrupa’da yalnızca üç ülke WHO standartlarına uyabildi:

Andorra

Estonya

İzlanda

WHO’ya göre PM2.5 partikül seviyesi maksimum 5 µg/m³ olmalı.

ROMANYA’NIN SIRALAMASI VE GENEL DURUM

Romanya, PM2.5 kirliliği açısından dünya genelinde:

67. sırada

Ortalama değer: 15,4 µg/m³

Bu, güvenli sınırın 3 ila 5 katı

Bu değer 2024 yılına göre neredeyse değişmedi (15,3).

BÜKREŞ’TE HAVA KALİTESİ NASIL?

Dünya şehirleri arasında: 1661. sırada

Ortalama PM2.5: 14,8 µg/m³

Güvenli seviyenin 2-3 katı

Mevsimsel değişim dikkat çekiyor:

Ocak–Şubat: 30 µg/m³ üzeri (5-7 kat fazla)

Nisan–Eylül: Görece daha temiz, ama yine de sınırın yaklaşık 2 katı

Romanya içindeki sıralamada ise Bükreş:

11. sırada (en kirli şehirler listesinde)

Daha kirli bazı yerler:

Olteni (1. sırada)

Voluntari (5.)

Chiajna (9.)

Suceava (10., büyük şehirler arasında)

PM2.5 NEDİR VE NEDEN TEHLİKELİ?

PM2.5, çapı 2,5 mikrometreden küçük olan ince partiküllerdir. Bu parçacıklar:

Akciğerlere derinlemesine nüfuz eder

Kana karışabilir

Şu hastalıklarla ilişkilidir:

Solunum yolu hastalıkları

Kalp-damar hastalıkları

Kanser

KİRLİLİĞİN BAŞLICA NEDENLERİ

Rapora göre hava kalitesindeki kötüleşmenin temel sebepleri:

Fosil yakıt kullanımı

İklim değişikliği

Orman yangınları

Toz fırtınaları

Aşırı hava olayları

2025’te özellikle Avrupa’da büyük yangınlar etkili oldu.

 EN KİRLİ ÜLKELER VE ŞEHİRLER

En yüksek kirliliğe sahip ülkeler:

Pakistan

Bangladeş

Tacikistan

Çad

Demokratik Kongo Cumhuriyeti

En kirli şehirlerin çoğu Hindistan, Pakistan ve Çin’de.

Hindistan’daki Loni:

PM2.5: 112,5 µg/m³

WHO limitinin 22 katı

Güney Afrika’daki Nieuwoudtville:

En temiz hava: 1,0 µg/m³

HAVA KALİTESİ İZLEME GERİLİYOR

2025 Mart ayında ABD’nin küresel hava izleme programını durdurması, veri erişimini olumsuz etkiledi.

44 ülkede izleme azaldı

6 ülkede tamamen durdu

SONUÇ

Hava kirliliği, küresel ölçekte ciddi bir halk sağlığı riski olmaya devam ediyor. Özellikle şehirlerde yaşayanlar için risk daha yüksek.

Uzmanlara göre çözüm için:

Gerçek zamanlı veri erişimi artırılmalı

Emisyonlar azaltılmalı.

(Hotnews / Foto: Yapay zeka)