Mangalia tersanesinde Desan’ın teklifi yeniden gündemde

*Puterea, Türk şirketi Desan’ın Mangalia Tersanesi’ni kiralayarak üretim kapasitesinden yararlanmayı ve çalışanları istihdam etmeyi önerdiğini yazarken, tesisin satışının ardından Damen ile Romanya arasındaki hukuki anlaşmazlık sürüyor

BÜKREŞ – Türk gemi inşa şirketi Desan’ın, Romanya’nın Karadeniz kıyısındaki Mangalia Tersanesi için satış öncesinde gündeme getirdiği işletme önerisi yeniden tartışmaya açıldı. Puterea gazetesinin 19 Ekim tarihli haberinde, Desan’ın tersanenin tesislerini kiralamak, üretim kapasitesini kullanmak ve iş gücünü istihdam etmek amacıyla Romanya makamlarıyla görüşmeler yürüttüğü belirtildi.

Gazete Puterea’dan Ion Teleanu, Desan’ı tersaneyle ilgilenen yabancı yatırımcılar arasında gösterdi. Ancak görüşmelerin hangi tarihlerde yapıldığı, teklifin mali koşulları ve müzakerelerin hangi aşamaya ulaştığı konusunda ayrıntı paylaşmadı.

Desan’ın ilgisi, tersanenin satışından önceki döneme ilişkin bulunuyor. Haberde Türk şirketinin yeni bir teklif sunduğuna veya tesisin devrine ilişkin anlaşma imzaladığına yönelik bilgi yer almadı.

İHALEYİ RHEINMETALL KAZANDI

Tasfiye yöneticisi CITR’nin açıklamasını aktaran Romanya basınına göre, Mangalia Tersanesi’nin 9 Ekim’de gerçekleştirilen satış ihalesini Rheinmetall Real Estate România SRL kazandı. İhale bedeli KDV hariç 138 milyon 34 bin avro olarak açıklandı.

Önceki dört ihalede teklif verilmemesinin ardından başlangıç fiyatı yaklaşık 184 milyon avrodan yüzde 25 düşürülmüştü. Satış, faaliyetlerin yeniden başlatılması ve istihdamın sağlanması açısından önemli bir aşama olarak duyuruldu.

Rheinmetall, mayıs ayında yaptığı açıklamada İsviçre merkezli MSC ile yakın iş birliği içinde tesisi askerî ve sivil gemi inşasına hizmet verecek bir merkeze dönüştürme seçeneğini değerlendirdiğini bildirmişti.

DAMEN İLE ANLAŞMAZLIK SÜRÜYOR

Desan’ın geçmişteki önerisini de aktaran Puterea haberi, tersanenin eski ortağı Hollandalı Damen Shipyards Group ile Romanya devleti arasındaki anlaşmazlığa odaklandı.

Gazete, hükümete ve ilgili devlet kurumlarına ulaştığını ileri sürdüğü bir belgeye dayanarak ortaklığın sona ermesini, şirketler arası hizmet faturalarını, tersanenin borçlarını ve uluslararası tahkim sürecini ele aldı.

Anlaşmazlığın temelinde 2018’de oluşturulan ortaklık modelinin ardından yapılan mevzuat değişikliği bulunuyor. Ortaklıkta Romanya tarafı yüzde 51, Damen ise yüzde 49 paya sahip olurken operasyonel yönetim Hollandalı gruba bırakılmıştı.

Damen, 2023’te kamu işletmelerinin kurumsal yönetimine ilişkin düzenlemelerde yapılan değişikliklerin, yönetim haklarını güvence altına alan hukuki çerçeveyi ortadan kaldırdığını savunuyor.

Romanya tarafı ise değişikliğin belirli bir şirketi hedef almadığını, kamu işletmelerinin yönetimini uluslararası standartlara ve reform taahhütlerine uyarlamak amacıyla yapıldığını belirtiyor.

500 MİLYON AVROLUK TAZMİNAT TALEBİ

Damen, anlaşmazlık nedeniyle 2024’te Viyana’da uluslararası tahkim yoluna başvurdu. Puterea’nın aktardığı bilgilere göre şirketin Romanya’dan talep ettiği tazminat yaklaşık 500 milyon avroya ulaşıyor.

Gazete, bu tutarın sözleşme ihlalinden kaynaklandığı ileri sürülen zararlarla tersaneye sağlanan finansmana ilişkin alacakları kapsadığını yazdı. Ancak talebin ayrıntıları ve hesaplama yöntemi kamuoyuna açık bir tahkim kararıyla ortaya konulmuş değil.

Haberde, Damen grup şirketlerinin 2018’den itibaren tersanenin faaliyetleri ve modernizasyonu için yaklaşık 160 milyon avroluk kredi sağladığı da belirtildi.

HİZMET FATURALARI ÜZERİNDEN KARŞILIKLI SUÇLAMALAR

Puterea, Romanya tarafının Damen’i yaklaşık 55 milyon avroluk şirketler arası hizmet işlemleri üzerinden tersanenin borcunu yapay biçimde artırmakla suçladığını aktardı.

İddiaların belge yönetimi, bilgi teknolojileri, insan kaynakları ve danışmanlık hizmetleri için düzenlenen faturalar üzerinde yoğunlaştığı belirtildi. Devlet ortağı Şantierul Naval 2 Mai’nin, hizmetlerin kapsamı ve bedellerinin yeterince gerekçelendirilmediğini savunduğu kaydedildi.

Gazete, vergi idaresi ANAF’ın da transfer fiyatlandırması kuralları bakımından itirazlarda bulunduğunu yazdı. Haberde aktarılan bu suçlamalara ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme hükmü sunulmadı.

DAMEN İDDİALARI REDDEDİYOR

Damen ise mali usulsüzlük suçlamalarını reddederek sağlanan finansmanın tersanenin faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olduğunu savunuyor. Şirket, grup içi hizmetlerin olağan ticari uygulamalar çerçevesinde uygun bedellerle verildiğini ve hesapların yıllık denetimlerden geçtiğini belirtiyor.

Hollandalı grup, mali sorunları piyasa koşulları ve Romanya devletinin başlangıçtaki yönetim anlaşmasına uymamasıyla ilişkilendiriyor.

Mangalia’da üretimin yeniden başlaması ve çalışanların geleceği gündemdeki yerini korurken, Damen ile Romanya arasındaki tazminat ve alacak uyuşmazlıkları ayrı hukuki süreçler olarak devam ediyor.

Gazete Balkan / Bükreş