Mehmet Fuat Ergün & GEL DE İNANMA

İlahi emrin ilk kelimesi OKU. Ama ortada kitap yok. Neyi okuyacağız?

Vahiy denilen olayları, kâinatı ve insanı okuyacağız.

Köşe yazılarımda makro alem dediğimiz kainatı; mikro alem dediğimiz hücre, DNA, virüsü,  15 senelik köşe yazarlığım süresince bir kaç kez konu etmiştim.

Bunlardan sonuncusu psikolojik yapısının dışında biyolojik yapısından bahsederek insanı nasıl okumalıyız? bu yazımda anlatmaya çalışacağım.

İnsan vücudu her an kusursuz bir uyum ve müthiş bir mühendislikle çalışan milyarlarca hücrenin oluşturduğu muazzam bir bütündür. Vücudumuzun gerçekleştirdiği en büyüleyici mucizevi yüzlerce, binlerce maddeden bazılarını aşağıda listelemeye çalıştım.

Bu konuyu araştırırken hayretler içerisinde kaldım. Kendi kendime gelde inanma dedim.

    ​1- ​DNA'nın Kendini Onarımı: Vücudumuzdaki hücreler, radyasyon veya kimyasallar nedeniyle hasar gören DNA zincirlerini onarmak için saniyeler içinde anında çalışan enzim sistemlerine sahiptir.

    2- ​Hücre Yenilenmesi (Apoptoz):

    Eski veya hastalıklı hücreler programlı bir şekilde intihar eder (apoptoz) ve yerlerini sağlıklı yeni hücrelere bırakarak doku sağlığını korur.

    ​3- Mide Asidinin Gücü:

    Mide öz suyunda bulunan hidroklorik asit demiri eritecek kadar güçlüdür; ancak mide kendi kendini sindirmesini önlemek için sürekli olarak koruyucu bir mukus tabakası üretir.

    ​4- Karaciğerin Kendini Yenilemesi:

    Karaciğer, vücuttaki toksinleri temizlemenin yanı sıra, dokusunun büyük bir kısmı alınsa bile orijinal boyutuna ve işlevine geri dönebilen tek iç organdır.

    5​- Dolaşım ve Solunum Mucizelerimiz:

    ​6- Kalbin Kesintisiz Çalışması:

    Kalp, dinlenme molası vermeden günde ortalama 100.000 kez atar ve bir insan ömrü boyunca hiç durmadan yaklaşık 2,5 milyar kez kan pompalayabilir.

    ​7- Damar Ağı Uzunluğu:

    İnsan vücudundaki tüm kan damarları (atardamar, toplardamar ve kılcal damarlar) uç uca eklendiğinde yaklaşık 100.000 kilometre uzunluğa ulaşır. Bu ise dünyayı 2,5 kez turlamak demektir.

    ​8- Kanın Pıhtılaşması (Hemostaz):

    Küçük bir kesikte bile kan kaybından ölmememizi sağlayan karmaşık bir protein ve pulcuk (trombosit) zinciri devreye girer ve saniyeler içinde kanı tıkacı yaparak durdurur.

    ​9- Alveollerin Oksijen Değişimi:

    Akciğerlerimizdeki yüz milyonlarca minik hava keseciği (alveol), futbol sahası büyüklüğünde bir yüzey alanı sunarak oksijeni anında kana aktarır ve karbondioksiti dışarı atar.

    ​10- Duyu ve Savunma Sistemleri

    ​11- Bağışıklık Sistemi Hafızası: Akyuvarlar (T ve B hücreleri), daha önce karşılaştıkları mikropları yıllar boyunca hatırlar; böylece aynı hastalıkla tekrar karşılaşıldığında vücut onu anında alt eder.

    ​12- Gözün Otomatik Odaklanması:

    Göz merceği, cisme göre anlık olarak şekil değiştirerek ve kasılıp gevşeyerek hem yakını hem de uzağı net bir şekilde görmemizi sağlar.

    ​13- Koku ve Tat Hassasiyeti: İnsan burnu trilyondan fazla farklı kokuyu ayırt edebilir ve bu koku hafızası, beyindeki duygusal merkezlerle (amigdala) doğrudan bağ kurarak anıları canlandırır.

    ​14- Deri Bariyeri:

    Vücudun en büyük organı olan deri, dışarıdan gelen zararlı mikropların içeri girmesini engellerken, su kaybını önler ve vücut ısısını dengede tutar.

    ​15- Sinir ve Zihinsel Mucizeler

    ​16- Beynin Elektrik Üretimi: Beynimiz, uyanık haldeki aktivitesiyle küçük bir ampulü yakmaya yetecek kadar (yaklaşık 20 watt) elektrik enerjisi üretir.

    ​17- Sinir İletim Hızı:

    Beyinden gelen sinyaller sinir hücreleri boyunca saatte 400 kilometreye varan hızlarla seyahat ederek kaslara ve duyulara ulaşır.

    ​18- Rüya Görme ve Bilinç: Beyin, uyku esnasında bile gün boyunca yaşanan bilgileri, anıları ve duyguları düzenler, arşivler ve rüyalar aracılığıyla zihinsel detoks yapar.

    ​19- Termoregülasyon (Isı Dengesi):

    Dışarıda hava sıfırın altında veya kavurucu sıcaklıkta olsa bile vücut içi sıcaklığımız, hipotalamusun kontrolünde 36.5 - 37 derece arasında sabit tutulur.

    ​20- Denge, İskelet ve Yaşam Döngüsü:

    21- Kusursuz Denge Mekanizması:

    İç kulaktaki sıvı dolu yarım daire kanalları ve beyincik, yerçekimini hesaplayarak gözler kapalıyken bile dengede durmamızı sağlar.

    ​22- Kemiklerin Çelikten Güçlü Yapısı:

    İnsan uyluk kemiği, basınca karşı betondan çok daha dayanıklıdır ve kırıldığında kendini tamamen orijinal hammaddesiyle kaynatarak iyileştirebilir.

    ​23- Tükürüğün Sindirim ve Koruma Gücü:

    Tükürük bezi, sadece yiyecekleri ıslatmakla kalmaz; aynı zamanda karbonhidratları sindirmeye başlayan enzimler içerir ve diş minesini çürümelere karşı koruyan mineraller barındırır.

    ​24- Gözyaşının İyileştirici Gücü:

    Gözyaşı sadece duygusal anlarda salgılanmaz; gözü nemli tutar, yabancı maddeleri temizler ve stres hormonlarını vücuttan dışarı atarak kimyasal bir rahatlama sağlar. Dakikada ortalama 20 defa istemsiz göz kırpmamız, gözümüzün kör olmamasını sağlar.

    25- Böbreklerin filtreleme özelliği:

    Böbrekler kanı sürekli süzer ve su, elektrolitler ile atık maddelerin dengesini düzenler.

    26- Hormon sistemi:

    Çok küçük miktarlardaki hormonlar büyüme, metabolizma, üreme ve stres gibi süreçleri düzenler.

    27- Kasların hareketi: Sinirlerden gelen elektriksel sinyaller, kasların hassas biçimde kasılmasını sağlar.

    28- Sinirlerin ağrı algısı:

    Vücut hasar gördüğünde sinir sistemi bunu algılayarak bizi koruyucu davranışlara yönlendirir.

    29- Uyku sırasında beynin temizlenmesi: Uyku sırasında beyindeki bazı atık maddelerin uzaklaştırılmasına yardımcı olan süreçler daha etkin hale gelir.

    30- Üreme ve gelişme:

    Tek bir sperm ile yumurtanın birleşmesinden başlayarak trilyonlarca hücreden oluşan bir insan gelişir.

    31- Homeostaz: En önemlilerinden biri:

    Vücut, dış koşullar sürekli değişmesine rağmen kan şekeri, sıcaklık, pH, su ve elektrolit dengesini belirli sınırlar içinde tutmaya çalışır.

    Bence bunların içinde en çarpıcı olanlardan biri tek bir hücreden başlayıp trilyonlarca hücreli bir insanın oluşmasıdır.