Nazım Turan & 25 Temmuz 1921: Herkesin “Bitti” Dediği Gün, Aslında Başlangıçtı

Tarih bazen insanı yanıltır.

O günün şartlarına bakarsınız, gördüğünüz şeyle hüküm verirsiniz. Ama aradan yıllar geçince anlarsınız ki, aslında gördüğünüz sadece buzdağının üstüdür.

25 Temmuz 1921 de işte böyle bir gün…

Kütahya–Eskişehir Muharebeleri’nin ardından Türk ordusu Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmişti. Dışarıdan bakınca tablo pek iç açıcı değildi. Hatta o günlerde bazı İngiliz gazeteleri işi iyice abartmış, “Kemalist hareket çöktü” havasına girmişti. Daha savaş bitmeden hükmü vermişlerdi. (Atatürk Ansiklopedisi; Özel)

Ama mesele şu ki…

Onlar sadece geri çekilmeyi gördü.

Mustafa Kemal ise savaşın nereye gideceğini görüyordu.

Türk tarafı için bu geri çekilme bir kaçış değildi. Aksine, daha sağlam bir savunma hattı kurmak için bilinçli bir tercihti. Sakarya’nın doğusu, düşmanı durdurmak için en uygun yerdi. Mustafa Kemal Paşa da tam olarak bunu yaptı.

Ve sonra ne oldu?

Aradan daha bir ay bile geçmeden Sakarya Meydan Muharebesi başladı. Günler süren o büyük mücadelede Türk ordusu geri çekilmedi, aksine direndi. Ve sonunda kazandı.

İşte o gün, 25 Temmuz’da atılan adımın ne kadar doğru olduğu ortaya çıktı.

Sonrası zaten tarih…

1922’de Büyük Taarruz geldi.

Ve bu millet, “bitti” denilen yerden ayağa kalkıp zaferi yazdı.

Bu yüzden 25 Temmuz’a sadece bir geri çekilme günü diye bakmak büyük hata olur.

Bazen bir adım geri atarsınız ama aslında o adım sizi zafere götürür.

Tarih bize bunu defalarca gösterdi.

Ama bir şeyi de unutmamak lazım…

Her savaşın, her kararın kendi şartları vardır. Malazgirt başka bir hikâyedir, Çanakkale başka, Sakarya bambaşka. Hepsini aynı kalıba sokmaya çalışmak doğru olmaz.

Sonuçta 25 Temmuz 1921, bir yenilgi günü değil…

Sakarya’nın, hatta Büyük Taarruz’un ilk adımıdır.

Ve belki de en önemlisi şudur:

O gün herkes sonucu konuşuyordu.

Mustafa Kemal ise sonucu değil, zaferi planlıyordu.

Kaynakça

Atatürk Ansiklopedisi. (t.y.). Kütahya–Eskişehir Muharebeleri.

Özel, E. (t.y.). İngiliz basınında Millî Mücadele ve Mustafa Kemal Paşa.