“Paranızı kurtarıyoruz” diyerek hesapları boşaltıyorlar

*Gazeteci İlhan Karaçay, banka çalışanı gibi davranarak vatandaşların birikimlerini hedef alan dolandırıcılara karşı uyardı. Hollanda’daki soruşturmada yaklaşık 170 kişinin toplam 380 bin avro kaybettiği belirtildi

ROTTERDAM – Banka görevlisini taklit eden dolandırıcılar, hesaplarda şüpheli işlem bulunduğu iddiasıyla vatandaşları paniğe sürükleyerek para ve bankacılık bilgilerini ele geçiriyor. Yapay zekâyla hazırlanan ses kayıtları ve telefona yükletilen sahte uygulamalar, aldatma yöntemlerini daha inandırıcı hâle getiriyor.

Gazeteci İlhan Karaçay’ın aktardığına göre, Rotterdam polisinin yürüttüğü soruşturmada yaklaşık üç haftalık izleme döneminde 170 dolayında kişinin toplam 380 bin avro zarara uğratıldığı belirlendi. Mağdurlar arasında yirmili ve otuzlu yaşlardaki kişilerin de bulunduğu olayla ilgili iki şüpheli yakalandı, kullanılan sunucular devre dışı bırakıldı.

KART MAĞDURUN ELİNDEYKEN PARA ÇEKİLİYOR

Haberde anlatılan yöntemde, yapay zekâyla üretilen ses kayıtlarıyla başlayan aramalar, kendisini banka çalışanı olarak tanıtan kişilere aktarılıyor. Mağdurlardan, kartlarını bloke etmek gerekçesiyle telefonlarına bir uygulama yüklemeleri ve banka kartlarını telefona yaklaştırmaları isteniyor.

Bu işlem sırasında kartın temassız iletişim özelliği kötüye kullanılarak başka bir yerdeki suç ortaklarının para çekmesine aracılık ediliyor.

Karaçay, bankaların, kartların ve telefonların güvenlik sistemlerinin farklı olabileceğine dikkat çekerek aynı yöntemin her kartta aynı sonucu doğuracağı şeklinde bir genelleme yapılmaması gerektiğini belirtiyor. Ortak tehlike ise kişiyi korkutarak normalde yapmayacağı bir işleme yönlendirmek.

ADINIZI BİLMESİ GÜVENİLİR OLDUĞUNU GÖSTERMEZ

Arayan kişinin düzgün Türkçe konuşması, müşterinin adını veya kullandığı bankayı bilmesi, gerçekten banka çalışanı olduğunu kanıtlamıyor.

Türkiye’de ve yurt dışında yaşayan Türkleri uyaran Karaçay, yalnızca yabancı aksan, bozuk dil veya yazım hatası aramanın yeterli olmadığını vurguluyor. Ses ve görüntünün de taklit edilebildiği ortamda, beklenmedik taleplerin bağımsız bir kanaldan doğrulanması gerekiyor.

GÖRÜŞMEYİ BİTİRİN, BANKANIZI KENDİNİZ ARAYIN

Şüpheli bir aramada ilk adım görüşmeyi sonlandırmak. Ardından arayanın verdiği numara yerine, kartın üzerindeki veya bankanın resmî uygulamasındaki iletişim bilgileri kullanılmalı.

Şifreler ve tek kullanımlık doğrulama kodları paylaşılmamalı; neyi onayladığı okunmadan bildirimlere onay verilmemeli. Telefonla arayan kişinin yönlendirmesiyle uygulama yüklenmemeli, ekran paylaşımı veya uzaktan erişim başlatılmamalı.

“Paranızı güvenli hesaba taşıyoruz” gerekçesiyle istenen transferler de bankayla bağımsız biçimde doğrulanmadan yapılmamalı.

YAKININIZIN SESİNİ DUYSANIZ DA DOĞRULAYIN

Bir yakınının sesini taklit ederek acil para isteyen dolandırıcılara karşı da geri arama yöntemi öneriliyor. Görüşme kapatılarak ilgili kişiye önceden bilinen numarasından ulaşılması, gerekirse başka bir aile üyesinden bilgi alınması gerekiyor.

Aile içinde belirlenen özel bir doğrulama sözü ek koruma sağlayabilse de tek başına güvence olarak görülmemeli.

MAĞDURİYETTE ZAMAN KAYBETMEYİN

Dolandırıldığını anlayan kişinin, güvenilir başka bir cihazdan bankasına ulaşarak kartların ve dijital erişimlerin durdurulmasını istemesi gerekiyor. Para gönderilmişse transferin durdurulması veya geri çağrılması talep edilmeli; ancak paranın geri alınmasının garanti olmadığı unutulmamalı.

Şüpheli uygulama yüklenen cihazda bankacılık işlemleri bırakılmalı ve internet bağlantısı kesilmeli. Mesajlar, arama bilgileri, dekontlar ve uygulamanın adı saklanarak bulunulan ülkenin yetkili makamlarına başvurulmalı.

Karaçay, mağdurların utanarak olayı gizlememesi gerektiğini vurguluyor. Ailelerin de yalnızca “dikkatli olun” demekle yetinmeyip yakınlarının şüpheli bir aramada hangi güvenilir numaraya ulaşacağını önceden belirlemesini öneriyor.