Romanya enerji krizini AB'ye bildirdi

*Kuraklık ve Tuna'daki su seviyesinin kritik düzeye gerilemesi Romanya'daki enerji krizini Brüksel'e taşıdı. Hükümet, Avrupa Komisyonu'na elektrik sektöründe “kriz durumu”na geçildiğini resmen bildirirken, ağustos sonunda kapatılması gereken kömür santrallerinin çalışmaya devam etmesi için izin istedi

Romanya'da kuraklığın hidroelektrik ve nükleer enerji üretimini tehdit etmesi üzerine hükümet Avrupa Birliği nezdinde enerji krizine ilişkin resmi mekanizmayı harekete geçirdi.

Enerji Bakanlığı Devlet Sekreteri Cristian Bușoi, Romanya'nın geçen cuma Avrupa mekanizmasındaki “early warning” (erken uyarı) aşamasını devreye soktuğunu, pazartesi akşamı ise bir sonraki aşama olan “crisis situation” (kriz durumu) seviyesine geçildiğini Avrupa Komisyonu'na bildirdiğini açıkladı.

Bildirim, elektrik sektöründeki risklere ilişkin 2019/941 sayılı AB Tüzüğü'nün 14. maddesi kapsamında gerçekleştirildi.

ÇERNAVODA'DAKİ DURUM BRÜKSEL'E ANLATILDI

Bușoi, Avrupa Komisyonu Elektrik Koordinasyon Grubu toplantısında Romanya'nın karşı karşıya bulunduğu durumu anlattı.

Toplantıda özellikle Tuna'daki düşük su seviyesinin Çernavoda Nükleer Santrali üzerindeki etkisi gündeme getirildi. Çernavoda'nın 1 No'lu ünitesi 28 Temmuz'dan bu yana devre dışı bulunurken, Tuna'daki su seviyesinin düşmeye devam etmesi halinde çalışan 2 No'lu ünitenin de kontrollü şekilde kapatılması ihtimali bulunuyor.

İki nükleer ünitenin de devre dışı kalması, Romanya elektrik sistemindeki üretim açığını daha da büyütebilir.

KÖMÜR SANTRALLERİNİ KAPATMAYIN

Bükreş yönetimi bu nedenle daha önce AB'ye verdiği kömürden çıkış taahhütlerinin bir bölümünün ertelenmesini istiyor.

Romanya, Ulusal Toparlanma ve Dayanıklılık Planı (PNRR) kapsamında Turceni Termik Santrali'nin 5 No'lu linyit ünitesini 31 Ağustos'a kadar kapatmayı taahhüt etmişti.

Hükümet şimdi mevcut enerji krizini gerekçe göstererek Turceni 5'in kapatılmasının ertelenmesini talep ediyor.

Bușoi, mevcut koşullarda ünitenin ağustos sonunda kapatılmasının “son derece sorunlu” olduğunu belirterek Romanya'nın toplam dört kömür ünitesinin (3+1) ağustos sonrasında da çalışmasına izin verilmesi için Avrupa Komisyonu ile görüşmelerini sürdüreceğini açıkladı.

ROMANYA ACİL DESTEK İSTEDİ

Romanya, Avrupa Komisyonu'ndan yalnızca kömür santralleri konusunda esneklik istemedi. Bükreş yönetimi mevcut enerji krizinin bölgesel düzeyde değerlendirilmesini ve gerektiğinde acil destek sağlanmasını da talep etti.

Romanya tarafı, kuraklığın yalnızca ülkeyi değil bölgedeki elektrik üretimi ve enerji akışlarını da etkilediğini Brüksel'e iletti.

Avrupa Komisyonu ise Romanya'nın bildirimini aldığını doğrulayarak, üye ülkelerdeki enerji arz güvenliğinin yakından takip edildiğini bildirdi.

KURAKLIK ENERJİ SİSTEMİNİ VURDU

Romanya'nın enerji krizinin temelinde uzun süren kuraklık bulunuyor. Nehir ve barajlardaki su seviyelerinin gerilemesi hidroelektrik üretimini düşürürken, Tuna'daki olağanüstü düşük su seviyesi Çernavoda Nükleer Santrali'nin soğutma sistemini de tehdit ediyor.

Böylece Romanya bir taraftan hidroelektrik üretimindeki kayıpla mücadele ederken diğer taraftan ülkenin en önemli elektrik üretim kaynaklarından Çernavoda'daki iki reaktörün aynı anda devre dışı kalması ihtimaliyle karşı karşıya bulunuyor.

Yaşanan gelişmeler, Romanya'nın yıllardır sürdürdüğü kömürden çıkış politikasıyla enerji arz güvenliği arasındaki tartışmayı da yeniden gündeme taşıdı. Hükümet şimdi Brüksel'den, enerji güvenliğini koruyabilmek için daha önce kapatılması taahhüt edilen kömür ünitelerinin bir süre daha çalıştırılmasına izin verilmesini bekliyor.

-Çernavoda ve Tuna, Foto: Daniel Mihailescu/AFP