Sırbistan’da öğrencilerin sandık zaferi: 14 yıllık iktidar çoğunluğu kaybetti

*Sırbistan’da öğrenci protestolarından doğan Öğrenci Listesi, ön sonuçlara göre 250 sandalyeli parlamentoda 140 milletvekilliği kazanarak tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaştı. Aleksandar Vučić’in desteklediği siyasi blok ise 104 sandalyede kaldı

BÜKREŞ – Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılan erken parlamento seçimleri, ülkenin siyasi dengelerini değiştirdi. Yaklaşık iki yıldır yolsuzluklara karşı hesap sorulması ve devlet kurumlarının bağımsız çalışması talebiyle mücadele eden öğrencilerin desteklediği liste, sandıktan birinci çıktı.

Sırbistan hükümetinin yayımladığı Cumhuriyet Seçim Komisyonu açıklamasına göre, 26 Ekim akşamı itibarıyla işlenen 8.187 sandığın ön sonuçlarında Öğrenci Listesi yüzde 52,71 oyla 140 milletvekilliğine ulaştı. “Aleksandar Vučić – Birleşik Sırbistan” listesi ise yüzde 39,17 oyla 104 sandalye elde etti. Bu tablo, öğrencilerin desteklediği oluşuma hükümet kurmak için başka bir partinin desteğine ihtiyaç duymayacağı bir çoğunluk sağlıyor. Sonuçların henüz kesinleşmediği bildirildi. srbija.gov.rs

SOKAKTA BAŞLAYAN İTİRAZ SANDIĞA TAŞINDI

Öğrenci hareketinin yükselişinin başlangıcında, Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonundaki sundurmanın çökmesi sonucu 16 kişinin hayatını kaybetmesi bulunuyor. Facianın ardından sorumluların ortaya çıkarılması ve kamuoyuna hesap verilmesi talebiyle başlayan gösteriler, zamanla ülke genelinde yolsuzluk ve yönetim anlayışına karşı bir harekete dönüştü.

Öğrencilerin öncülük ettiği protestolar, yaklaşık iki yılın ardından seçim zaferiyle sonuçlandı. Vučić seçim gecesi yenilgiyi kabul ederken, Belgrad ve diğer kentlerde vatandaşlar sokaklarda kutlamalar yaptı. ReutersFeed

GELENEKSEL MUHALEFETİN YAPAMADIĞINI ÖĞRENCİLER BAŞARDI

Euronews’te Ljubiša Ivanović imzasıyla yayımlanan analizde, sonuçların Sırbistan açısından sıradan bir hükümet değişikliğinin ötesinde anlam taşıdığı belirtildi.

Analizde, 2012’den bu yana ülke siyasetinin merkezinde bulunan Sırbistan İlerleme Partisi’nin hâkimiyetini geleneksel muhalefetin değil, öğrenci protestolarından doğan bir oluşumun kırdığı vurgulandı. Öğrenci Listesi’nin başarısı, farklı toplumsal kesimlerin adalet, hesap verebilirlik ve kurumların işleyişine ilişkin taleplerini aynı sandık tercihinde buluşturmasıyla ilişkilendirildi.

Aynı değerlendirmede, Vučić’in siyasi gücünü destekleyen küçük ortaklar ve azınlık partileriyle kurduğu ittifak ağının da seçim sonucuyla zayıfladığı ifade edildi.

AZINLIK PARTİLERİNE ALTI SANDALYE

Resmî ön sonuçlara göre parlamentodaki diğer altı sandalye dört azınlık listesi arasında paylaşılıyor. Voyvodina Macarları İttifakı ile Arnavut Koalisyonu ikişer, Rasim Ljajić’in listesi ve Sancak Demokratik Eylem Partisi ise birer milletvekilliği kazanıyor.

Böylece seçim gecesi yayımlanan bazı tahminlerin aksine, Voyvodina Macarları İttifakı’nın sandalye sayısı üç değil, iki olarak görünüyor. Ivica Dačić’in öncülük ettiği liste ise yüzde 2,17 oyla parlamento dışında kaldı.

AVRUPA’DAN REFORM DESTEĞİ

Seçim sonuçları Avrupa Birliği’nde de karşılık buldu. AB Konseyi Başkanı António Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Öğrenci Listesi’nin başarısını kutlayarak hukukun üstünlüğü, medya özgürlüğü, yolsuzlukla mücadele ve demokratik kurumların güçlendirilmesi alanlarında destek vermeye hazır olduklarını bildirdi.

AB’nin genişlemeden sorumlu Komiseri Marta Kos da Sırbistan için yeni bir dönemin başlayabileceği mesajını verdi. Bununla birlikte seçim zaferinin, ülkenin AB üyelik sürecinde kendiliğinden ilerleme sağlayacağı anlamına gelmediği; yeni yönetimin atacağı somut adımların belirleyici olacağı belirtiliyor.

ŞİMDİ SIRA HÜKÜMET KURMAKTA

Öğrenci Listesi’nin önündeki ilk görev, seçim başarısını işleyen bir hükümete dönüştürmek olacak. Başbakanın kim olacağı ve farklı kesimleri bir araya getiren hareketin ortak yönetim programı, yeni dönemin temel başlıkları arasında bulunuyor.

Hareketin öne çıkan isimleri arasında kardiyolog Ilija Srdanović, eski Merkez Bankası Başkanı Dejan Šoškić ve Belgrad Üniversitesi öğretim üyesi Radomir Sajčić yer alıyor. Yeni kadronun, yolsuzlukla mücadele beklentisini karşılamanın yanında ekonomi ve dış politikada da somut kararlar alması gerekecek.

NİCUȘOR DAN’DAN ÖĞRENCİ LİSTESİ’NE TEBRİK

Romanya Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, Sırbistan’daki erken parlamento seçimlerini kazanan Öğrenci Listesi’ni kutlayarak yeni hükümetle işbirliğine hazır olduklarını bildirdi.

Agerpres’in aktardığına göre Dan, 26 Ekim’de X hesabından yayımladığı mesajda, Sırbistan halkını son on yılların en yüksek seçmen katılımıyla gerçekleşen “tarihi seçimler”, Öğrenci Listesi’ni ise zaferi dolayısıyla tebrik etti.

Romanya’nın, Sırbistan’ın Avrupa yolunu ve istikrarlı, müreffeh bir komşuluğu desteklemek amacıyla yeni hükümetle çalışmaya hazır olduğunu belirten Dan, iki ülke arasındaki toplumsal bağlara ve Tuna boyunca gelişen köklü dostluğa dikkat çekti. Cumhurbaşkanı, bu bağların Romanya ile Sırbistan arasında daha güçlü bir ortaklık kurulmasına imkân sağlayabileceğini vurguladı.