Taşkent'te Sadece Yatırım Değil, Gelecek İnşa Ediliyor

Gazetecilik bazen size rakamların anlatamadığını şehirlerin anlatmasına fırsat verir.

Son iki ayda birden fazla kez bulunduğum Taşkent'te yalnızca toplantıları, yatırım forumlarını ve resmi görüşmeleri takip etmedim. Aynı zamanda bir ülkenin değişimine, ekonomik dönüşümüne ve gelecek vizyonuna da yakından tanıklık ettim.

Her ziyaretimde biraz daha büyüyen, biraz daha modernleşen ve biraz daha iddialı hale gelen bir Özbekistan gördüm.

Bu nedenle Taşkent'ten her dönüşümde bavulumda yalnızca notlar değil, geleceğe dair önemli gözlemler de taşıyorum.

İlk ziyaretimde dikkatimi çeken değişim rüzgârı, bu kez çok daha güçlü hissediliyordu. Beşinci Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu vesilesiyle dünyanın dört bir yanından gelen devlet adamları, yatırımcılar, iş insanları ve akademisyenlerle aynı çatı altında buluşurken aslında sadece bir yatırım etkinliğini değil, yeni bir bölgesel vizyonun inşasını da gözlemleme fırsatı bulduk.

Bugün Özbekistan, yalnızca Orta Asya'nın değil, Avrasya'nın yükselen ekonomik merkezlerinden biri olma yolunda ilerliyor. Dünya Bankası'nın son tahminlerine göre ülke ekonomisinin 2026 yılında yüzde 6,4 büyümesi bekleniyor. Küresel ekonomideki yavaşlamaya rağmen bu tahminin yukarı yönlü revize edilmiş olması, yatırımcı güveninin en önemli göstergelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Forum kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanımız Sayın Ömer Bolat ile de görüşme fırsatı yakaladık. Uluslararası organizasyonlarda çoğu zaman makamların gölgesinde kalan samimiyeti Sayın Bakan'da görmek mümkündü. Özbek dostlarımızla sohbet ederken kendilerine özellikle şunu ifade ettim; Sayın Bolat'ın nezaketi, mütevazılığı, Türk töresinden gelen misafirperverliği ve güler yüzü Türkiye'nin yumuşak gücünün önemli bir parçasıdır.

Yoğun programına rağmen iş insanlarının ve basın mensuplarının görüşme taleplerini geri çevirmemesi de dikkat çekiciydi. Bazen devlet yönetiminde büyük işler yapmak kadar ulaşılabilir olmak da önemlidir. Bahane üretmeyen, makamını hizmet için kullanan bir anlayışın temsilcisi olarak hafızalarımızda hoş bir seda bıraktı.

Taşkent'teki temaslarımız sırasında Özbekistan Cumhuriyeti Yatırım, Sanayi ve Ticaret Bakan Yardımcısı Akram Z. Aliev ile de bir araya geldik. Özbekistan'ın yatırım vizyonunu ve özellikle Yeni Taşkent Projesi'ni anlattığında aslında yalnızca yeni bir şehirden değil, geleceğin Özbekistan'ından söz ettiğini hissettik.

Aliev'in anlattıkları, Yeni Taşkent'in sıradan bir şehircilik projesi olmadığını ortaya koyuyordu. Bu proje, büyüyen nüfusun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik modern şehircilik anlayışının ve uzun vadeli kalkınma planlarının önemli bir yansıması niteliğindedir.

Forumun önemli isimlerinden biri de Karakalpakistan Parlamentosu Başkanı Orinbaev Amanbay Tleubaevich oldu. Türk heyetimizi adeta ev sahibi edasıyla karşılayan Tleubaevich'in yaklaşımı, Türk dünyasının yalnızca ortak tarih ve kültürden ibaret olmadığını; aynı zamanda güçlü gönül bağlarıyla da birbirine bağlı olduğunu bir kez daha gösterdi.

Bu ziyaret sırasında dikkatimi çeken bir diğer önemli kurum ise Türkiye Cumhuriyeti Taşkent Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliği oldu. Özbekistan'da yatırım yapmak isteyen Türk şirketlerine sundukları kapsamlı bilgiler, rehberlik hizmetleri ve yönlendirmeler son derece kıymetli. Özellikle Türk iş dünyasının Özbekistan pazarına daha güçlü girebilmesi açısından önemli bir köprü görevi üstleniyorlar.

Forum süresince paylaşılan raporlar ve yapılan görüşmeler, Özbekistan'ın yatırım ortamını geliştirmek için önemli reformlar gerçekleştirdiğini ortaya koyuyor. Gümrük işlemlerinin dijitalleştirilmesi, yatırım süreçlerinin sadeleştirilmesi, sermaye hareketlerine yönelik kolaylıklar ve yabancı yatırımcıya yönelik yeni teşvikler dikkat çekiyor.

Özbekistan'da yabancı sermayeli işletme sayısı 20 bine yaklaşmış durumda. Çin ve Rusya'nın ardından Türkiye, 2 bin 237 işletmeyle üçüncü sırada yer alıyor. Bu tablo Türk yatırımcısının Özbekistan'a duyduğu güveni açıkça ortaya koyuyor.

Tüm bu dönüşümün arkasında ise Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev'in son yıllarda uygulamaya koyduğu ekonomik reformların önemli payı bulunuyor. Taşkent Uluslararası Yatırım Forumu'nun açılışında konuşan Mirziyoyev, ülkeye yapılan yatırımların 35 milyar dolara, ihracatın ise 27 milyar dolara ulaştığını belirterek, Özbekistan ekonomisini 2030 yılına kadar 200 milyar dolarlık büyüklüğe taşımayı hedeflediklerini açıkladı. Forum kapsamında 35 farklı yatırım anlaşmasının imzalanması ve yaklaşık 31 milyar dolarlık yatırım portföyünün oluşturulması da bu vizyonun uluslararası yatırımcılar nezdinde karşılık bulduğunu gösteriyor.

Forum kapsamında enerji, sanayi, otomotiv üretimi, ilaç, jeoloji, madencilik, inşaat ve altyapı alanlarında yeni iş birlikleri ve yeni ticari imkanların oluştuğunu gördük. Özbekistan ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi 3 milyar dolara ulaşırken, kısa vadede 5 milyar dolar hedefi ortaya konuldu.

Türk şirketlerinin Özbekistan'da enerji, otomotiv, madencilik, sanayi ve inşaat alanlarında 100'den fazla proje yürüttüğü açıklandı. Sadece 2025 yılında Türkiye'den gelen yatırım miktarının 2,6 milyar dolara ulaşması da ekonomik ilişkilerin ulaştığı seviyeyi açıkça göstermektedir.

Tarım sektöründe de önemli gelişmeler yaşanıyor. Meyve ve sebze ihracatı 454 milyon doları aşarken, tekstil sektöründe yeni ihracat ağları kuruluyor. Özbek ürünlerinin uluslararası pazarlara açılması amacıyla yeni ticaret merkezleri ve showroom projeleri geliştiriliyor.

Otomotiv sektöründe Anadolu Grubu ile yürütülen görüşmeler, üretim kapasitesinin artırılması ve yeni yatırım projelerinin geliştirilmesi açısından önemli sinyaller veriyor. Yerelleştirme oranlarının yükseltilmesi ve yüksek katma değerli üretimin artırılması hedefleniyor.

Bir diğer dikkat çekici gelişme ise Türk Yatırım Fonu ile İslami İşbirliği Kalkınma Kurumu arasında imzalanan yeni ortak finansman mekanizması oldu. Bu sistem sayesinde Türkiye, Özbekistan, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'daki küçük ve orta ölçekli işletmeler için yeni finansman kaynakları oluşturulacak.

Türk dünyasının geleceği artık yalnızca kültürel birliktelik söylemleriyle şekillenmeyecek. Ortak yatırımlar, ortak ticaret koridorları, ortak teknoloji projeleri ve ortak ekonomik hedefler belirleyici olacak.

Taşkent'te gördüğüm manzara tam da buydu.

Bir şehir büyüyor...

Bir ülke dönüşüyor...

Ve Türk dünyası, geçmişin hatıralarından geleceğin ortak vizyonuna doğru emin adımlarla ilerliyor.

Gazetecilik sorumluluğumun gereği olarak Taşkent'te elde ettiğim bilgileri, yatırım fırsatlarını, ihale duyurularını, ekonomik gelişmeleri ve Türk iş dünyasına yol gösterecek detayları sizlerle paylaşmayı görev biliyorum.

Taşkent'te yaptığımız görüşmeler sırasında yalnızca siyasi ve diplomatik mesajlar dinlemedik. Aynı zamanda Türk iş dünyası için son derece önemli yatırım fırsatlarını da yakından inceleme imkânı bulduk.

Fergana Uluslararası Havalimanı'nda yatırımcılara açılan ticari alanlardan, tekstil sektöründeki yeni ihracat projelerine; otomotiv üretiminden enerji yatırımlarına kadar çok geniş bir alanda yeni iş fırsatlarının oluştuğunu gördük.

Özbekistan yönetimi bir yandan gümrük işlemlerini dijitalleştirirken diğer yandan yatırım süreçlerini sadeleştiriyor. Bürokratik engellerin azaltılması ve yabancı yatırımcıya sağlanan yeni kolaylıklar, ülkenin yatırım çekme konusundaki kararlılığını ortaya koyuyor.

Özellikle enerji, lojistik, soğuk hava depoculuğu, havaalanı işletmeciliği, tarım, tekstil, otomotiv yan sanayi ve inşaat sektörlerinde Türk yatırımcılar için önemli fırsatlar bulunduğunu söylemek mümkün.

Taşkent'te edindiğim izlenim şu oldu; Özbekistan artık yalnızca dost ve kardeş bir ülke değil, aynı zamanda Türk iş dünyasının mutlaka radarında olması gereken güçlü bir yatırım merkezi haline geliyor.

Özbekistan artık yatırım bekleyen değil, yatırım seçen ülkeler arasına girmeye hazırlanıyor. Bu nedenle Taşkent'te elde ettiğim yatırım bilgilerini, ekonomik gelişmeleri, ihale fırsatlarını ve iş dünyamıza yol gösterecek önemli detayları önümüzdeki süreçte de sizlerle paylaşmayı ülke ekonomimize karşı bir sorumluluk olarak görüyorum. Çünkü Türk girişimcisinin atacağı her doğru adım, hem Türkiye'nin hem de Türk dünyasının ekonomik gücüne katkı sağlayacaktır.

Çünkü gördüm ki;

Taşkent artık sadece Özbekistan'ın başkenti değil,

Türk dünyasının yükselen ekonomik başkentlerinden biri olmaya adaydır.