Üç Deniz Girişimi ve Türkiye

*TBMM Başkanı Kurtulmuş'un da katılımıyla "Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesi" Zagreb'de yapıldı

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanı Numan Kurtulmuş Hırvatistan’ın Başkanti Zagrep’te yapılan 1Üç Deniz Girişimi” toplantısına katıldı.

Hırvatistan Meclis Başkanı Gordan Jandrokovic, ev sahibi sıfatı ile Zagreb Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi'nde zirveye katılan meclis başkanlarını ve parlamento temsilcilerini tek tek karşılayarak fotoğraf çektirdi.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, zirve öncesinde Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic ile de bir araya geldi.

ÜÇ DENİZ GİRİŞİMİ

2015 yılında Polonya ve Hırvatistan'ın öncülüğünde, Orta ve Doğu Avrupa ülkelerini bir araya getiren Üç Deniz Girişimi, Karadeniz, Baltık ve Adriyatik denizleri arasında uzanan bölgenin daha hızlı ve dengeli kalkınmasını teşvik etmeyi amaçlıyor.

Üye devletler arasındaki bağlantısallığın artırılarak özellikle altyapı, enerji ve dijital bağlantı alanlarına odaklanan üst düzey ve çok paydaşlı bir işbirliği anlayışına ulaşmayı öngören girişim, ekonomik kalkınmanın desteklenmesi, transatlantik bağların güçlendirilmesi ve Avrupa içi uyumun artırılması olmak üzere üç temel eksen üzerine inşa ediliyor.

Enerji, ulaştırma ve dijitalleşme alanlarında altyapı bağlantılarının geliştirilmesi ve mevcut eksikliklerin giderilmesi başlıca öncelikleri arasında yer alan uluslararası platform, özellikle Baltık-Adriyatik-Karadeniz hattında kuzey-güney doğrultusunda enerji ve ulaştırma koridorlarının oluşturulması stratejik hedeflerinden biri olarak bulunuyor.

"Via Carpathia" kara yolu koridoru, öne çıkan projelerden birisi. Söz konusu koridor, Litvanya'nın Klaipeda Limanı'ndan başlayarak Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya ve Bulgaristan üzerinden Yunanistan'ın Selanik Limanı'na, buradan da İstanbul'a uzanan bir kuzey-güney bağlantı hattı oluşturmayı hedefliyor.

Türkiye, 29 Nisan 2025 tarihinde Varşova'da düzenlenen 10. Zirve sırasında "Stratejik Ortak" statüsü kazandı.

Türkiye, Halkalı-Kapıkule, Marmaray, Yavuz Sultan Selim Köprüsü, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, İstanbul Havalimanı gibi büyük ölçekli altyapı projeleri ve limanları ile doğu-batı ve kuzey-güney yönlü ulaştırma koridorlarının önemli bir parçasını teşkil ediyor.

Türkiye'nin Orta Koridor ve Kalkınma Yolu güzergahındaki önemli konumu, Adriyatik Denizi, Baltık Denizi ve Karadeniz ülkelerinin Üç Deniz Girişimi rotasını, İstanbul üzerinden Orta Koridor ve Kalkınma yoluyla bağlayacak. Söz konusu konum, böylece Akdeniz'e, Hazar Denizi'ne ve Basra Körfezi'ne bağlanmasına imkan sağlayarak, Üç Deniz Girişiminin, beş denizi kapsayan geniş bir coğrafyaya ve ötesine erişimine imkân sunabilecek.

-TBMM Başkanı Kurtulmuş, Hırvatistan Başbakanı Plenkovic ile görüştü

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, "Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesi"ne katılmak için geldiği Hırvatistan'ın başkenti Zagreb'de, Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic ile Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi'nde görüştü.

Türkiye ile Hırvatistan arasındaki ilişkilerin yanı sıra bölgesel ve küresel konuların ele alındığı görüşmede, Kurtulmuş, Türkiye olarak Üç Deniz Girişimi'ne verdikleri önemi dile getirdi, söz konusu girişimin dünyada büyük belirsizlik ve kırılmaların yaşadığı bir dönemde bölgedeki istikrarın ve enerji fiyatları başta olmak üzere güvenliğin sağlanması bakımından önemli olduğunu belirtti.

Güneydoğu Avrupa’nın birer ucunda bulunan Türkiye ve Hırvatistan’ın istikrara, barışa ve bölgenin güvenliğine çok büyük önem atfettiğini ifade eden Kurtulmuş, her iki ülke hükümetleri arasında pek çok alanda olumlu ilişkilerin bulunduğunu, özellikle ikili ticaret hacminde önemli bir gelişmenin sağlandığını vurguladı. Kurtulmuş, enerji, altyapı, turizm ve özellikle milli savunma sanayiindeki işbirliklerinin daha ileri noktalara taşınabileceğini kaydetti.

TBMM Başkanı Kurtulmuş, dünyanın zor bir dönemden geçtiğine dikkati çekerek, jeopolitik kırılmalar, büyük güç mücadeleleri ve bugünden yarına nasıl seyredeceği bilinmeyen yepyeni altüst oluşlar karşısında özellikle barışı ve istikrarı savunanların daha dayanıklı ve daha ciddi işbirliği içerisinde hareket etmesi gerektiğinin altını çizdi.

Beşinci yılına girecek Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Avrupa başta olmak üzere dünyada meydana getirdiği altüst oluşlara şimdi de Orta Doğu'daki yeni kırılma alanlarının eklendiğini vurgulayan Kurtulmuş, özellikle ABD ile İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan savaşın endişe verici boyutlara ulaştığını söyledi.

Türkiye olarak bütün bu krizlerde müzakere masasının esas alınması gerektiğini söylediklerini aktaran Kurtulmuş, üçüncü yılını dolduran İsrail'in Gazze'deki soykırımının ise tüm dünyanın gözü önünde devam ettiğine dikkati çekti.

Türkiye’nin en temel dış hedeflerinden birinin Balkan ülkelerinin huzur ve güvenlik içinde yaşaması olduğunu bildiren Kurtulmuş, Balkanlar’daki ülkelerle ilişkilerin eş zamanlı olarak olumlu şekilde sürdürüldüğünü ifade etti.

Kurtulmuş, Hırvatistan Parlamentosunun ev sahipliğinde Zagreb Ulusal ve Üniversite Kütüphanesi'ndeki "Üç Deniz Girişimi Parlamenter Zirvesi"nde, toplantının, Türkiye'nin ilk kez "stratejik ortak" olarak katılımı dolayısıyla kendileri açısından ayrı bir önem taşıdığını belirtti.

Üç Deniz Girişimi'ni aynı zamanda bölgesel sahiplik ilkesi temelinde şekillenen kapsayıcı bir stratejik işbirliği ve istişare zemini olarak nitelendiren Kurtulmuş, "Karadeniz'de en uzun kıyı şeridine sahip kıyıdaş ülke olarak Türkiye'nin, girişim ile ilişkilerini daha da derinleştirmeye ve işbirliğini çok boyutlu şekilde geliştirmeye kararlı olduğunu ifade etmek isterim." diye konuştu.

(AA)