Ukrayna’da FETÖ yapılanmasının boyutları

*FETÖ, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Ukrayna'da kurduğu eğitim kurumları ve kültürel yapılarla eski Sovyet coğrafyasındaki en geniş organizasyonlarından birini oluşturdu. 15 Temmuz darbe girişiminin ardından Türkiye'nin girişimleriyle örgütün faaliyet alanı daralsa da Ukrayna, FETÖ açısından önemini uzun süre korudu

KİEV

Fetullahçı Terör Örgütü (FETÖ), Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından eski Sovyet coğrafyasında başlattığı eğitim odaklı yapılanma kapsamında Ukrayna'yı en önemli faaliyet merkezlerinden biri haline getirdi.

Örgüt, özellikle Kiev ve Odessa'da açtığı özel okullar, kültür merkezleri ve çeşitli sivil toplum kuruluşları aracılığıyla uzun yıllar faaliyet yürüttü.

FETÖ'nün Ukrayna'daki yapılanmasının temelini eğitim kurumları oluştururken, bu yapıların zaman içerisinde iş çevreleri, yerel yöneticiler ve farklı ülkelerden ailelerle geniş ilişki ağı geliştirdiği değerlendiriliyor.

KİEV VE ODESSA ÖRGÜTÜN MERKEZLERİ ARASINDA YER ALDI

Kiev'deki Meridian International School ile Odessa'daki Black Sea High School, FETÖ ile ilişkilendirilen en bilinen eğitim kurumları arasında gösterildi.

Örgütün uluslararası organizasyonlarından biri olan Türkçe Olimpiyatları'nın Ukrayna ayağı da uzun yıllar Kiev'de düzenlendi. Bu etkinlikler aracılığıyla binlerce öğrenci ve aileye ulaşıldığı, eğitim faaliyetlerinin kültürel etkinliklerle desteklendiği ifade edildi.

Uzmanlar, FETÖ'nün Ukrayna'daki yapılanmasının yalnızca okul işletmeciliğinden ibaret olmadığını, eğitim faaliyetlerinin örgütün uluslararası ilişki ağını geliştiren önemli araçlardan biri olarak kullanıldığını belirtiyor.

15 TEMMUZ SONRASI TÜRKİYE HAREKETE GEÇTİ

FETÖ'nün 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından Türkiye, Ukrayna dahil birçok ülkede örgütle bağlantılı olduğu belirtilen okul, dernek ve şirketlere yönelik diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı.

Ankara, söz konusu yapıların kapatılması veya Türkiye Maarif Vakfına devredilmesini talep etti.

Ukrayna ise bazı ülkelerden farklı olarak eğitim kurumlarının tamamını kapatma yoluna gitmedi. Bazı okullar isim veya yönetim değişiklikleriyle faaliyetlerini sürdürürken, Türkiye'nin hakkında işlem yapılmasını istediği bazı kişiler ise Ukrayna makamlarınca Türkiye'ye gönderildi.

SINIR DIŞI OPERASYONLARI DİKKAT ÇEKTİ

2018 ve 2021 yıllarında FETÖ ile bağlantılı oldukları belirtilen bazı Türk vatandaşlarının Ukrayna'dan Türkiye'ye gönderilmesi iki ülke arasındaki güvenlik iş birliğinin dikkat çeken başlıklarından biri oldu.

Türkiye bu işlemleri terör örgütü mensuplarına yönelik adli süreç kapsamında değerlendirirken, bazı uluslararası insan hakları kuruluşları uygulamalara eleştiriler yöneltti.

SAVAŞTA BELİRLEYİCİ ROLÜNE İLİŞKİN KANIT BULUNMUYOR

Rusya-Ukrayna savaşının başlamasının ardından FETÖ'nün Ukrayna'daki varlığına ilişkin çeşitli iddialar gündeme geldi. Örgütün Ukrayna devletinin karar alma mekanizmalarında yer aldığı, savaşın askerî veya istihbarî boyutunda etkili olduğu yönündeki iddialar yapıldı.

Buna karşın Ukrayna'nın, FETÖ'nün eski Sovyet coğrafyasında eğitim ağı kurduğu en önemli ülkelerden biri olduğu değerlendiriliyor.

EĞİTİM ÜZERİNDEN ETKİ ALANI OLUŞTURDU

Uzmanlara göre FETÖ, Ukrayna'da eğitim kurumlarını yalnızca akademik faaliyet yürütmek amacıyla değil, uzun vadeli sosyal ilişkiler geliştirmek ve uluslararası etki alanı oluşturmak için de kullandı.

Kiev ve Odessa başta olmak üzere farklı şehirlerde faaliyet gösteren okulların, yıllar içinde diplomatlar, iş insanları ve yabancı ailelerin çocuklarına eğitim vermesi örgütün uluslararası görünürlüğünü artırdı.

15 Temmuz darbe girişiminin ardından Türkiye'nin yürüttüğü diplomatik girişimler sonucunda örgütün Ukrayna'daki hareket alanı önemli ölçüde daralırken, bazı eğitim kurumları faaliyetlerini farklı isim ve yönetim yapıları altında sürdürmeye devam etti.

Uzmanlar, mevcut verilerin Ukrayna'nın FETÖ'nün küresel yönetim merkezi olduğunu göstermediğini, ancak eski Sovyet coğrafyasındaki en önemli eğitim ve yapılanma üslerinden biri olarak öne çıktığını ifade ediyor.

Gazete Balkan