Avrupa Savcılığı Ilfov’da hastane soruşturması yapıyor

*Romanya’da 4 milyon euroluk hastane ihalesine EPPO, yaklaşık 70 teklifin sahte olabileceği şüphesi taşıyor

BÜKREŞ - Avrupa Kamu Savcılığı (EPPO), Romanya'da AB fonlarıyla gerçekleştirilen yaklaşık 4 milyon euroluk hastane projesinde ihale dolandırıcılığı ve görevi kötüye kullanma şüphesiyle soruşturma başlattı. Soruşturmanın Ilfov İl Acil Klinik Hastanesi için yürütülen projeyi kapsadığı ortaya çıkarken, savcılık proje bütçesinin yapay olarak şişirilmiş olabileceğini ve maliyetlerin belirlenmesinde kullanılan yaklaşık 70 fiyat teklifinin gerçek olmadığını değerlendiriyor.

Avrupa Kamu Savcılığının (EPPO) Bükreş ofisi tarafından yürütülen soruşturmada, Romanya'nın Ilfov ilindeki hastane enfeksiyonlarıyla mücadele amacıyla Avrupa Birliği fonlarından gerçekleştirilen yaklaşık 4 milyon euroluk tıbbi ekipman alımları incelemeye alındı.

EPPO, 21 Temmuz'da yaptığı ilk açıklamada soruşturulan kurumların isimlerini vermeyerek operasyonun Muntenia bölgesindeki bir hastane ve il meclisini kapsadığını bildirdi.

Ancak Ilfov İl Meclisinin aynı gün yaptığı açıklama ve Rumen basınına yansıyan bilgiler, soruşturmanın Spitalul Clinic Județean de Urgență Ilfov (Ilfov İl Acil Klinik Hastanesi) için yürütülen PNRR projesine ilişkin olduğunu ortaya koydu.

Ilfov İl Meclisi de EPPO tarafından talep edilen bütün belgelerin savcılara teslim edildiğini açıkladı.

HASTANE ENFEKSİYONLARINI ÖNLEMEK İÇİN 4 MİLYON EURO AYRILDI

Soruşturmanın merkezinde, hastane kaynaklı enfeksiyon riskinin azaltılması amacıyla tıbbi ekipman ve malzeme satın alınmasını öngören proje bulunuyor.

Proje, Romanya'nın Ulusal Toparlanma ve Dayanıklılık Planı (PNRR) kapsamında, AB Kurtarma ve Dayanıklılık Mekanizması kaynaklarından finanse edildi.

Projenin toplam değeri yaklaşık 21,3 milyon ley, yani yaklaşık 4 milyon euro olarak açıklandı.

Proje Kasım 2022'de finansman için sunuldu, Mayıs 2023'te onaylandı ve finansman sözleşmesi Ocak 2024'te imzalandı.

30'DAN FAZLA TÜR CİHAZ VE SİSTEM ALINDI

Proje Nisan 2024'te kamuoyuna bir sağlık yatırımı olarak tanıtılmıştı.

Ilfov İl Acil Klinik Hastanesinin tüm uzmanlık bölümlerinin hastane enfeksiyonlarıyla mücadele amacıyla 30'dan fazla türde sistem, cihaz, ekipman ve malzemeyle donatıldığı açıklanmıştı.

Alımlar arasında dezenfeksiyon ve sterilizasyon sistemleri, ultraviyole cihazları, hava temizleme ekipmanları, izolasyon sistemleri ve laboratuvar ekipmanları gibi tıbbi cihazlar bulunuyordu.

Projenin kamuoyuna tanıtıldığı Nisan 2024'te toplam 21,3 milyon leylik bütçenin yaklaşık 18,5 milyon leylik bölümüne karşılık gelen ekipmanın teslim alındığı bildirilmişti.

SATIN ALMA İŞLEMLERİ FİNANSMAN SÖZLEŞMESİNDEN ÖNCE BAŞLATILDI

Projenin geçmişine ilişkin kayıtlarda dikkat çeken bir başka ayrıntı da satın alma sürecinin zamanlaması oldu.

Projenin 2024'teki tanıtımında yetkililer, finansman sözleşmesinin Ocak 2024'te imzalanmasına rağmen üç ay içerisinde uygulamada ileri bir aşamaya gelinmesini, satın alma prosedürlerinin finansman sözleşmesi imzalanmadan önce başlatılmış olmasına bağladı.

Finansmanın kesinleşmesinin ardından kamu alım sözleşmelerinin imzalandığı ve ekipmanların büyük bölümünün kısa sürede teslim edildiği açıklanmıştı.

Bu durum tek başına bir usulsüzlük anlamına gelmiyor. Ancak EPPO'nun bugün yürüttüğü soruşturmanın proje bütçesinin ve ekipmanların tahmini değerlerinin nasıl belirlendiği üzerinde yoğunlaşması, projenin hazırlık ve satın alma sürecini soruşturma açısından önemli hale getiriyor.

EPPO: PROJE BÜTÇESİ YAPAY OLARAK ŞİŞİRİLMİŞ OLABİLİR

EPPO'nun elde ettiği bulgulara göre, satın alınacak tıbbi ekipmanların tahmini değerlerinin manipüle edilmesi yoluyla proje bütçesinin yapay biçimde artırılmış olabileceğine ilişkin ciddi şüpheler bulunuyor.

Soruşturmanın en dikkat çekici bölümünü ise proje maliyetlerinin belirlenmesinde kullanılan fiyat teklifleri oluşturuyor.

Savcılık, proje bütçesini gerekçelendirmek amacıyla kullanılan önemli sayıdaki teklifin gerçek olmadığını belirlediğini açıkladı.

EPPO'ya göre söz konusu tekliflerin sayısı 70'e yakın.

Bu fiyat tekliflerinin ekipmanların tahmini değerlerini ve dolayısıyla projenin bütçesini gerekçelendirmek amacıyla kullanıldığı belirtiliyor.

ŞİRKETLER, KAMU KURUMLARI VE EVLERDE ARAMA

EPPO soruşturması kapsamında toplam yedi adreste arama gerçekleştirildi.

Aramalar şirketlerde, kamu kurumlarında ve şüphelilerin ikametgahlarında yapıldı.

Operasyonda hem fiziki belgeler hem de bilgisayar ve diğer elektronik ortamlardaki deliller toplandı.

Soruşturma kamu ihalesinde dolandırıcılık ve görevi kötüye kullanma şüphesiyle yürütülüyor.

DOSYA DNA'DAN EPPO'YA GİTTİ

Soruşturmanın başlangıç noktası da dikkat çekiyor.

Dosya ilk olarak Romanya'nın yolsuzlukla mücadeleden sorumlu savcılık kurumu Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Müdürlüğü (DNA) tarafından ele alındı.

AB fonlarının söz konusu olması nedeniyle dosya daha sonra Avrupa Kamu Savcılığına gönderildi.

Sürece Avrupa Dolandırıcılıkla Mücadele Ofisi OLAF da dahil oldu.

OLAF'ın şüpheli dolandırıcılığa ilişkin bir bildirim raporu hazırladığı ve EPPO soruşturmasına operasyonel analiz desteği verdiği açıklandı.

CLUJ VE BÜKREŞ EKONOMİK SUÇ BİRİMLERİ DE OPERASYONDA

Operasyona EPPO'nun Romanya'daki destek yapısının yanı sıra Romanya Polisi Özel Operasyonlar Müdürlüğü destek verdi.

Cluj ve Bükreş'teki ekonomik suçları soruşturma birimleri ile Romanya Jandarması Özel Müdahale Tugayı da aramalara ve soruşturma faaliyetlerine katıldı.

ILFOV İL MECLİSİ: BELGELERİ TESLİM ETTİK

Ilfov İl Meclisi soruşturmanın ardından yaptığı açıklamada, EPPO'nun istediği bütün belgelerin savcılara teslim edildiğini bildirdi.

İl Meclisi, soruşturmanın sürdürülmesi konusunda Avrupa savcılarıyla iş birliği yapacağını belirtti.

Kurum ayrıca soruşturma sonucunda suç işlediği belirlenen kişilerin yasaların öngördüğü sonuçlarla karşılaşması gerektiği yönünde açıklamada bulundu.

DAHA ÖNCE "İYİ UYGULAMA ÖRNEĞİ" OLARAK TANITILMIŞTI

Soruşturmayı dikkat çekici hale getiren unsurlardan biri de aynı projenin yaklaşık iki yıl önce kamuoyuna oldukça farklı bir çerçevede sunulmuş olması.

Nisan 2024'te Ilfov İl Meclisi merkezinde gerçekleştirilen proje tanıtımında yatırım "iyi uygulama örneği" olarak sunuldu.

Ilfov İl Meclisi Başkanı Hubert Thuma, hastanenin bütün uzmanlık bölümlerinin 30'dan fazla türde sistem, cihaz, ekipman ve malzemeyle donatıldığını açıklamıştı.

Yetkililer özellikle projenin hızlı uygulanmasına dikkat çekmiş, finansman sözleşmesinin imzalanmasının üzerinden yalnızca üç ay geçmesine rağmen 21,3 milyon leylik projenin yaklaşık 18,5 milyon leylik ekipmanının teslim alınmış olduğunu duyurmuştu.

Yaklaşık iki yıl sonra ise Avrupa Kamu Savcılığı, aynı projenin bütçesinin oluşturulmasında kullanılan yaklaşık 70 fiyat teklifinin gerçek olup olmadığını ve ekipmanların tahmini fiyatlarının manipüle edilerek bütçenin yapay biçimde artırılıp artırılmadığını araştırıyor.

EPPO, soruşturmanın devam ettiğini ve soruşturma kapsamındaki kişilerin Romanya'daki yetkili mahkemeler tarafından suçlu bulununcaya kadar masumiyet karinesinden yararlandığını vurguladı.

Gazete Balkan / Bükreş