Çocuklarda kan kanseri artıyor

*Rumen gazetesinde yer alan bir haberde Prof. Dr. Barış Malbora, bu artışın nedenlerini, hastalığın belirtilerini ve tanı sürecini anlattı

Dünya genelinde çocuklarda görülen hematolojik kanserlerin (kan kanserleri) sayısında artış gözlemleniyor. Türkiye’nin önde gelen çocuk hematologlarından Prof. Dr. Barış Malbora, bu artışın nedenlerini, hastalığın belirtilerini ve tanı sürecini anlattı.

Cotidianul.ro’dan Eugenia Foarfecă’nın haberine göre İstanbul’daki Memorial Göztepe Hastanesi’nde görev yapan Prof. Dr. Malbora, farklı ülkelerden –Romanya dahil– birçok çocuğun tedavi için bu merkeze başvurduğunu belirtti.

NEDEN DAHA FAZLA VAKA GÖRÜLÜYOR?

Uzmanlara göre artışın birkaç önemli nedeni var:

Dünya nüfusunun hızlı artışı

İnsanların daha fazla yer değiştirmesi (göç, şehirleşme)

Tıbbi teknoloji ve tedavi protokollerinin gelişmesi

Toplumda hastalıklara yönelik farkındalığın artması

Prof. Dr. Malbora’ya göre özellikle son madde çok önemli:

“Artık insanlar bu hastalıkların belirtilerini daha iyi tanıyor ve daha erken doktora başvuruyor.”

HANGİ BELİRTİLER UYARICI OLMALI?

Çocuklarda lösemi ve diğer hematolojik hastalıklar bazı erken sinyaller verebilir:

Ciltte morluklar (hematomlar)

Burun veya diş eti kanamaları

Sürekli yorgunluk ve halsizlik

Kemik ağrıları

Karın bölgesinde organ büyümesi (dalak, karaciğer)

Lenf bezlerinde şişme

Ayrıca:

Kırmızı kan hücreleri azalırsa → anemi ve aşırı yorgunluk

Trombositler azalırsa → kolay kanama ve morarma

Ancak bu belirtiler başka hastalıklarda veya travmalarda da görülebilir. Bu nedenle kesin tanı için mutlaka doktora başvurulması gerekiyor.

TANI NASIL KONULUR?

Tanı süreci birkaç aşamadan oluşur:

İlk adım: Çocuk doktoru tarafından değerlendirme

Kan testleri: Ön tanı koymak için temel analizler

Kesin tanı: Kemik iliği örneği alınması

Prof. Dr. Malbora bu süreci şöyle özetliyor:

“%100 tanı koymak için kemik iliğine girip örnek almamız gerekir.”

Kemik iliği incelemesiyle hastalığın:

Türü (akut/kronik)

Hücre tipi (B hücresi, T hücresi vb.)

Alt tipleri detaylı şekilde belirlenir.

ERKEN TANI NEDEN KRİTİK?

Uzmanlara göre en büyük sorunlardan biri gecikme.

Belirtilerin başlaması ile tanı arasında zaman kaybedilmesi

Hastalığın ilerlemesine neden oluyor

Tedavi süresi ve zorluk derecesi artıyor

Bu nedenle erken başvuru hayati önem taşıyor.

TEDAVİDE YENİ YAKLAŞIMLAR

Günümüzde tedavi artık standart değil, kişiye özel uygulanıyor:

Genetik testler ile hastalık detaylı analiz ediliyor

“Akıllı” (hedefe yönelik) ilaçlar kullanılıyor

Her çocuk için özel tedavi protokolü hazırlanıyor

Prof. Dr. Malbora bu yaklaşımı şöyle anlatıyor:

“Artık biz bir anlamda haute couture terziler gibiyiz; her hastaya özel tedavi hazırlıyoruz.”

BAŞARI ORANI NE KADAR?

Gelişmiş tedavi yöntemleri sayesinde:

Başarı oranı yaklaşık %90

Ancak hastalar iyileştikten sonra da takip ediliyor

Nüks durumunda kemik iliği nakli gerekebiliyor

TÜRKİYE’YE GELEN ULUSLARARASI HASTALAR

Merkeze Romanya dahil birçok ülkeden çocuklar geliyor.

Uzmanlara göre bilinçli aileler artık daha hızlı hareket ediyor ve bu da tedavi başarısını artırıyor.

SONUÇ

Çocukluk çağı kan kanserlerinde artış görülse de:

Erken farkındalık

Hızlı tanı

Kişiselleştirilmiş tedavi sayesinde hastaların büyük çoğunluğu başarılı şekilde tedavi edilebiliyor.

En önemli mesaj: Belirtiler hafife alınmamalı ve vakit kaybetmeden doktora başvurulmalı.

(Eugenia Foarfecă)