Enerji devleri büyürken sanayi zorlanıyor: Romanya ekonomisindeki çelişki derinleşiyor

*Romanya’da son beş yılda enerji üreticilerinin gelirleri ve kârları katlanarak artarken, yüksek enerji maliyetleri sanayi sektörünün rekabet gücünü zayıflattı

BÜKREŞ – Romanya'da enerji sektörünün son yıllarda elde ettiği rekor gelirler ile sanayi sektörünün karşı karşıya kaldığı maliyet baskıları arasındaki uçurum giderek büyüyor. Ziarul Financiar yazarı Roxana Petrescu'nun analizine göre, enerji üreticileri milyarlarca ley kâr açıklarken, yüksek enerji fiyatları nedeniyle sanayi rekabet gücü kaybediyor.

2020 yılında Avrupa enerji piyasalarında elektrik fiyatları ortalama 39 avro/MWh seviyesindeyken, 2025 yılında bu rakam yaklaşık 108 avro/MWh'ye yükseldi. Bu süreçte özellikle devlet kontrolündeki enerji şirketlerinin gelirleri ve kârlılıkları katlanırken, enerji yoğun sektörlerde faaliyet gösteren sanayi kuruluşları artan maliyetler nedeniyle zorlandı.

HİDROELECTRICA'NIN GELİRLERİ KATLANDI

Romanya'nın en büyük elektrik üreticisi olan Hidroelectrica, 2020 yılında 3,8 milyar ley olan cirosunu 2025 sonunda 9,7 milyar leye çıkardı. Böylece şirketin gelirleri beş yılda yüzde 154 arttı.

Aynı dönemde şirketin net kârı da yaklaşık 3,3 milyar ley seviyesine ulaşarak yüzde 130'un üzerinde büyüme kaydetti. Ancak bu artışın temel nedeni yeni yatırımlar veya üretim kapasitesindeki genişleme değil, enerji fiyatlarındaki yükseliş oldu. Üretim kapasitesi büyük ölçüde aynı kalırken, şirket elektriği çok daha yüksek fiyatlardan satabildi.

Hidroelectrica'nın son yıllarda konut aboneleri pazarına güçlü giriş yaparak ülkenin en büyük elektrik tedarikçilerinden biri haline gelmesi de dikkat çekici gelişmeler arasında yer aldı.

NUCLEARELECTRICA DA BENZER TABLODA

Romanya'nın ikinci büyük enerji üreticisi olan Nuclearelectrica da benzer bir performans sergiledi. Elektrik fiyatlarındaki yükseliş, nükleer enerji üreticisinin de gelirlerini ve kârlılığını önemli ölçüde artırdı.

Ancak uzmanlar, enerji şirketlerinin elde ettiği bu yüksek kârların ekonominin geneline aynı ölçüde yansımadığını belirtiyor. Sanayi kuruluşları artan enerji faturalarıyla mücadele ederken, enerji üreticileri rekor finansal sonuçlar açıklamaya devam ediyor.

"ENERJİ STRATEJİSİ SANAYİ STRATEJİSİNDEN AYRI OLAMAZ"

ZF analizinde dikkat çekilen en önemli nokta, Romanya'nın enerji politikaları ile sanayi politikaları arasındaki kopukluk oldu.

Enerji uzmanları ve sektör temsilcileri, yalnızca enerji üretim kapasitesini artırmanın yeterli olmadığını, ucuz ve öngörülebilir enerjiye erişimin sanayi için hayati önem taşıdığını vurguluyor. Enerji yatırımlarının depolama sistemleri, iletim hatları ve sanayinin rekabet gücünü destekleyecek mekanizmalarla birlikte planlanması gerektiği ifade ediliyor.

ROMANYA'NIN ÖNÜNDEKİ SORU

Analizde şu soru öne çıkıyor: Eğer enerji üreticileri milyarlarca lei kâr ederken ekonomi yeterince büyüyemiyor, sanayi yatırım yapamıyor ve katma değerli üretim artmıyorsa, bu enerji zenginliğinin ülke ekonomisine gerçek katkısı ne kadar?

Uzmanlara göre Romanya'nın önündeki temel görev, enerji üretimindeki avantajını sanayi rekabet gücüne dönüştürebilecek uzun vadeli bir enerji ve sanayi entegrasyon stratejisi oluşturmak. Aksi halde enerji şirketleri büyürken üretim ekonomisinin zayıflaması riski devam edecek.