Hindistan Cumhurbaşkanı geliyor, yatırımlar hâlâ düşük

*Hindistan Cumhurbaşkanı’nın ziyareti öncesi yatırım tablosu: Romanya bölgenin gerisinde

Hindistan Cumhurbaşkanı Droupadi Murmu’nun 23-25 Temmuz tarihlerinde gerçekleştireceği tarihi Romanya ziyareti, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri yeniden gündeme taşıdı. Hindistan’ın Orta ve Doğu Avrupa’daki yatırımları artarken, Romanya’daki Hint sermayesinin yaklaşık 46 milyon dolar seviyesinde kalması dikkati çekiyor.

Hindistan Cumhurbaşkanı Droupadi Murmu’nun Romanya’ya gerçekleştireceği devlet ziyareti öncesinde, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler ve yatırım potansiyeli yeniden tartışılmaya başlandı.

Murmu’nun 23-25 Temmuz 2026 tarihlerindeki temasları, yaklaşık 30 yıl aradan sonra Hindistan’dan Romanya’ya cumhurbaşkanı düzeyinde gerçekleştirilen ilk devlet ziyareti olma özelliğini taşıyor.

Ziarul Financiar’ın değerlendirmesine göre Hindistan, son yıllarda Orta ve Doğu Avrupa ülkelerine yönelik ekonomik ve diplomatik ilgisini artırmasına rağmen Romanya, bölgedeki Hint yatırımlarından sınırlı pay alıyor.

Romanya’daki toplam Hint yatırımının yaklaşık 46 milyon dolar düzeyinde olduğu belirtilirken, Polonya, Macaristan ve Çekya’nın çok daha yüksek miktarda Hint sermayesi çektiği ifade ediliyor.

ZİYARET EKONOMİK İLİŞKİLER İÇİN FIRSAT

Cumhurbaşkanı Murmu’nun ziyareti, yalnızca diplomatik ilişkiler açısından değil, ticaret ve yatırımlar bakımından da önemli bir fırsat olarak değerlendiriliyor.

Romanya; Avrupa Birliği üyeliği, Karadeniz’e açılan limanları, enerji altyapısı, yetişmiş iş gücü ve Avrupa pazarlarına erişim imkânı nedeniyle Hint şirketleri için potansiyel bir üretim ve dağıtım merkezi konumunda bulunuyor.

Buna rağmen Hint şirketlerinin bölgedeki büyük yatırımlarında öncelikli olarak Polonya, Macaristan ve Çekya’yı tercih ettiği görülüyor. Bu ülkelerin otomotiv, ilaç, bilgi teknolojileri, üretim ve hizmet sektörlerinde daha gelişmiş yatırım ağlarına sahip olması, Romanya’nın rekabette geride kalmasına yol açıyor.

İNGİLTERE’DEKİ HİNT DİASPORASI DA DİKKATE ALINMALI

Romanya ile Hindistan arasındaki ekonomik potansiyel değerlendirilirken, İngiltere’de yaşayan ve İngiliz vatandaşlığına sahip Hint kökenli iş insanlarının da göz önünde bulundurulması gerekiyor.

İngiltere’de yaklaşık 1,9 milyon kişilik Hint kökenli bir nüfus bulunuyor. Bu topluluk, teknoloji, finans, ilaç, perakende, gayrimenkul ve profesyonel hizmetler gibi birçok sektörde etkili bir ekonomik güce sahip.

Ancak İngiltere’de kurulu Hint kökenli girişimcilere ait şirketlerin Romanya’daki yatırımları, resmî istatistiklerde genellikle Hindistan değil, Birleşik Krallık kaynaklı yatırım olarak kaydediliyor.

Bu nedenle Romanya’daki Hint ekonomik varlığının yalnızca Hindistan’dan doğrudan gelen 46 milyon dolarlık yatırımla ölçülmesi, daha geniş ekonomik bağlantıların tamamını göstermeyebilir.

İngiltere’deki Hint diasporası, Londra’nın finansal imkânları ile Hindistan’ın üretim, teknoloji ve girişimcilik kapasitesini bir araya getirerek Romanya’ya ulaşabilecek yeni bir yatırım kanalı oluşturabilir.

ROMANYA POTANSİYELİNİ KULLANAMIYOR

ZF’nin analizine göre Romanya, Hindistan’ın Avrupa’ya yönelik yatırım arayışından bugüne kadar yeterince yararlanamadı.

Uzmanlar, Cumhurbaşkanı Murmu’nun ziyaretinin ardından iş forumlarının düzenlenmesi, doğrudan uçuş bağlantılarının geliştirilmesi, yatırım teşviklerinin daha etkili tanıtılması ve Hint şirketlerine yönelik özel ekonomik programların hazırlanması gerektiğini belirtiyor.

Romanya’nın ayrıca yalnızca Hindistan merkezli şirketlere değil, İngiltere başta olmak üzere Avrupa’da faaliyet gösteren Hint kökenli yatırımcılara da ulaşması gerektiği değerlendiriliyor.

Cumhurbaşkanı Murmu’nun tarihi ziyareti, Romanya’nın Hindistan’ın Orta ve Doğu Avrupa açılımındaki konumunu güçlendirmesi açısından önemli bir fırsat olarak görülüyor. Ancak bu fırsatın somut yatırımlara dönüşmesi için diplomatik temasların şirketler, yatırım fonları ve Hint diasporasıyla kurulacak kalıcı ekonomik bağlantılarla desteklenmesi gerekiyor.

ROMANYA'DA HİNT İŞ GÜCÜ VAR, SERMAYE YOK

Hindistan ile Romanya arasındaki ekonomik ilişkilerde dikkat çeken bir diğer unsur ise iş gücü-yatırım dengesizliği olarak öne çıkıyor. Hindistan'ın Bükreş Büyükelçiliği verilerine göre Romanya'da yaklaşık 13 bin 500 kişilik Hint topluluğu bulunurken, bunların yaklaşık 10 bini çalışma hayatında yer alıyor. Hint vatandaşları ağırlıklı olarak inşaat, üretim, lojistik, otomotiv, gıda ve hizmet sektörlerinde istihdam ediliyor.

Buna karşın Hindistan'dan Romanya'ya yapılan doğrudan yatırımların yaklaşık 46 milyon dolar seviyesinde kalması, iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin henüz istenilen düzeye ulaşamadığını gösteriyor. Uzmanlar, Hindistan'ın bugün Romanya'ya sermayeden çok iş gücü gönderdiğine dikkat çekerken, Cumhurbaşkanı Droupadi Murmu'nun tarihi ziyaretinin bu dengenin yatırım lehine değişmesi açısından önemli bir fırsat oluşturabileceğini değerlendiriyor.

TÜRK YATIRIMCILAR DA HİNTLİ İŞ GÜCÜNDEN FAYDALANIYOR

Öte yandan Romanya'da faaliyet gösteren çok sayıda Türk şirketinin de Hintli çalışan istihdam ettiği biliniyor. Bu durum, Türk yatırımcılarının Hint iş gücünden yararlanırken, Hint sermayesinin aynı ölçüde Romanya pazarına yönelmemiş olmasının dikkat çekici bir tablo ortaya koyduğunu gösteriyor. Uzmanlara göre, devlet ziyareti sonrasında kurulacak yeni ticari ve yatırım ortaklıkları, Romanya'nın yalnızca Hint iş gücünü değil, Hint sermayesini de daha fazla çekmesine katkı sağlayabilir.

Gazete Balkan / Bükreş