Karadeniz’de ticari gemilere saldırılar: Romanya’ya Türkiye ile iş birliği çağrısı

*Romen emekli deniz subayı Sandu Valentin Mateiu, Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların Romanya ve Bulgaristan’ın limanlarını ekonomik baskı altına aldığını belirterek Türkiye ile birlikte koruma önlemleri geliştirilmesini önerdi

BÜKREŞ — Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırılar, deniz taşımacılığının güvenliği ve bölge limanlarının geleceğine ilişkin endişeleri artırıyor. Romen emekli deniz subayı ve askeri analist Sandu Valentin Mateiu, Romanya’nın diplomatik girişimlerin ardından Bulgaristan ve Türkiye ile birlikte deniz ticaretini koruyacak önlemler üzerinde çalışması gerektiğini söyledi.

Adevărul gazetesinde 6 Ekim’de yayımlanan röportajında değerlendirmelerde bulunan Mateiu, Rusya-Ukrayna savaşının üçüncü ülkelerin bayraklarını taşıyan ticari gemileri de etkilediğine dikkat çekti. Çatışmanın başka ülkeleri doğrudan içine çekmesini beklemediğini belirten Mateiu, buna rağmen risklerin arttığını ifade etti.

LİMANLAR ÜZERİNDE EKONOMİK BASKI

Mateiu, Romanya limanlarına gelen veya bu limanlardan ayrılan gemilere yönelik saldırıların, ülkenin dış ticareti üzerinde fiilî abluka benzeri sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesinde bulundu.

Saldırı riskinin deniz taşımacılığında sigorta maliyetlerini yükseltebileceğini belirten Mateiu, Galați gibi limanlara sefer yapan gemilerin de bundan etkilenebileceğini söyledi. Böylece savaşın ekonomik sonuçlarının, çatışmanın tarafı olmayan kıyıdaş ülkelere yayılabileceğini vurguladı.

KARASULARI İLE EKONOMİK BÖLGE AYRIMI

Mateiu, röportajda ele alınan saldırıların Romanya ve Bulgaristan’ın karasularında değil, münhasır ekonomik bölgelerinde gerçekleştiğini belirtti. Bu ayrımın, olayların askerî ve diplomatik sonuçları bakımından önem taşıdığını ifade etti.

Ticari gemilere yönelik müdahalelerin uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Mateiu, gemilerin doğrudan hedef alınmasını eleştirdi. Uyarı, durdurma ve yük kontrolü gibi aşamaların atlandığı görüşünü dile getirdi.

TÜRKİYE VE BULGARİSTAN İLE ORTAK ÖNLEM

Romanya’nın öncelikle diplomatik tepki göstermesi gerektiğini belirten Mateiu, ticari gemilerin Romanya ve Bulgaristan karasularından geçmesini sağlayacak güzergâhların ve konvoy uygulamalarının incelenmesini önerdi.

Bu kapsamda Türkiye ile iş birliğinin önemine işaret eden Mateiu, alınacak önlemlerin hukukî ve askerî açıdan ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Konvoyların korunmasının yalnızca gemilere refakat etmekten ibaret olmadığını vurgulayan Mateiu, hava saldırıları ve insansız hava araçlarına karşı savunmanın da gerekli olduğunu belirtti. Romanya ve Bulgaristan’ın mevcut imkânlarının bu ihtiyacı bütünüyle karşılamakta zorlanacağı değerlendirmesinde bulundu.

NATO’DA İSTİŞARE ÖNERİSİ

Mateiu, ulusal ve bölgesel girişimlerin ardından NATO’nun 4’üncü maddesi çerçevesinde istişare seçeneğinin değerlendirilebileceğini söyledi.

Karadeniz’de deniz ticaretinin korunmasına yönelik daha kapsamlı bir NATO rolünün ise müttefik ülkelerin siyasi iradesine bağlı olduğunu ifade etti.