Romanya siyasi çıkmazdan çıkış arıyor

*Üç aydır geçici hükümetle yönetilen Romanya’da siyasi düğüm henüz çözülemedi. Cumhurbaşkanı Nicușor Dan’ın eski koalisyon ortaklarını yeniden Cotroceni Sarayı’nda toplaması, yeni hükümet arayışlarını hızlandırırken PNL’nin teknokrat hükümete yeşil ışık yakması yeni bir seçeneği gündeme taşıdı

BÜKREŞ – Romanya’da Ilie Bolojan hükümetinin 5 Mayıs’ta parlamentoda düşürülmesinin ardından başlayan siyasi kriz dördüncü ayına girerken, ülkeyi tam yetkili bir hükümete kavuşturma arayışları yeniden hızlandı.

Cumhurbaşkanı Nicușor Dan, eski hükümet koalisyonunu oluşturan PSD, PNL, USR ve UDMR liderlerini yeniden Cotroceni Sarayı’nda bir araya getirdi.

Toplantının görünen gündemini kamu çalışanlarının ücret sistemini düzenleyecek yeni maaş yasası oluşturuyor. Ancak aylardır yeni hükümet konusunda uzlaşamayan dört partinin aynı masaya dönmesi, görüşmenin siyasi kriz açısından da önemini artırıyor.

ÜÇ AYDIR GEÇİCİ HÜKÜMET

Romanya’daki siyasi kriz, Sosyal Demokrat Parti’nin (PSD) Ilie Bolojan’a verdiği siyasi desteği çekmesinin ardından derinleşti.

PSD ile sağcı AUR’un verdiği gensorunun 5 Mayıs’ta parlamentoda kabul edilmesiyle Bolojan hükümeti düştü. Bolojan ve bakanları o tarihten bu yana ülkeyi geçici hükümet statüsünde yönetiyor.

Geçici hükümet günlük devlet işlerini sürdürebiliyor ancak yetkilerinin sınırlı olması, özellikle kapsamlı reformların gerçekleştirilmesini ve siyasi kararların alınmasını güçleştiriyor.

Krizin uzaması Romanya’nın Avrupa Birliği ile ilişkilerindeki ekonomik takvimi de baskı altına almaya başladı.

770 MİLYON EUROLUK PNRR RİSKİ

Cotroceni’deki son toplantının merkezindeki maaş yasası aynı zamanda Romanya’nın Ulusal Toparlanma ve Dayanıklılık Planı’nın (PNRR) önemli kilometre taşlarından biri.

Düzenlemenin tamamlanamaması halinde Romanya yaklaşık 770 milyon euroluk Avrupa kaynağını kaybetme riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Yasanın dört ayrı hükümet döneminde ertelenmiş olması, siyasi istikrarsızlığın artık doğrudan ülkenin Avrupa fonlarından yararlanma kapasitesini etkilemeye başladığını gösteriyor.

PNL’DEN TEKNOKRAT HÜKÜMETE YEŞİL IŞIK

Siyasi krizde son 24 saatin en dikkat çekici açıklamalarından biri geçici Başbakan ve PNL lideri Ilie Bolojan’dan geldi.

Bolojan, siyasi partilerin üzerinde anlaşması halinde PNL’nin bir teknokrat hükümeti desteklemeye hazır olduğunu açıkladı.

Bu açıklama, aylardır sürdürülen siyasi pazarlıklarda yeni bir kapının açıldığı anlamına geliyor.

Partilerin kendi adayları üzerinde uzlaşamaması halinde, siyasi kimliği güçlü olmayan bir başbakanın yönetiminde teknokrat veya teknokrat ağırlıklı bir kabine kurulması artık daha ciddi seçeneklerden biri olarak görülüyor.

PSD ANAHTAR PARTİ

Ancak hükümet denkleminin merkezinde hâlâ PSD bulunuyor.

Parlamentonun en büyük siyasi gücü olan PSD’nin desteği olmadan istikrarlı ve geniş çoğunluğa dayanan bir hükümet oluşturulması oldukça güç görünüyor.

PSD lideri Sorin Grindeanu ise partisinin yeni hükümette daha güçlü söz sahibi olmasını istiyor. PSD daha önce Grindeanu’yu başbakan adayı olarak öne çıkarmıştı.

Bu nedenle Romanya’daki siyasi krizin temel düğümü yalnızca yeni bir parlamenter çoğunluk bulunması değil, yeni hükümetin başbakanının kim olacağı konusunda yoğunlaşıyor.

CUMHURBAŞKANI ARABULUCU ROLÜNDE

Cumhurbaşkanı Nicușor Dan’ın dört eski koalisyon ortağını yeniden aynı masaya oturtması, Cotroceni Sarayı’nın siyasi krizin çözümünde daha aktif rol üstlenmeye başladığını gösteriyor.

Romanya siyasetinde önümüzdeki günlerde üç temel seçeneğin öne çıkması bekleniyor:

Birincisi PSD, PNL, USR ve UDMR’nin yeniden anlaşarak geniş bir Avrupa yanlısı koalisyon kurması.

İkincisi, bazı partilerin dışarıdan desteğiyle daha dar kapsamlı bir azınlık hükümetinin oluşturulması.

Üçüncüsü ise siyasi partilerin üzerinde anlaşacağı bağımsız bir başbakanın yöneteceği teknokrat hükümet.

Romanya açısından zaman giderek daralıyor. Çünkü siyasi krizin uzaması artık yalnızca Bükreş’teki iktidar mücadelesinin değil, AB fonları, bütçe dengesi, kamu reformları ve ülkenin ekonomik güvenilirliğinin de sorunu haline geliyor.

Üç aydır geçici hükümetle yönetilen Romanya’da soru artık yalnızca “Yeni hükümeti kim kuracak?” değil, “Siyasi partiler ne zaman anlaşabilecek?” sorusuna dönüşmüş durumda.