Romanya’da kâr payı alacaklara vergi ve prim hatırlatması

*Romanya’da yılın üçüncü çeyreğinin tamamlanmasıyla kâr payı dağıtmayı planlayan şirketlerin yüzde 16 verginin yanı sıra net varlık şartını, ortakların ise sağlık katkısı eşiklerini dikkate almaları gerekiyor

BÜKREŞ – Romanya’da şirketlerin yıl tamamlanmadan kâr payı dağıtabilmesi için hesaplarında kâr görünmesi tek başına yeterli olmuyor. Geçmiş zararların, zorunlu yedeklerin ve şirketin net varlık durumunun da değerlendirilmesi gerekiyor.

Muhasebe ve vergi uzmanı, Keez Operasyon Direktörü Laura Ene, 2026’da geçerli kuralları değerlendirdiği yazısında, ara dönem kâr payı dağıtımında şirketlerin ve ortakların karşılaşabileceği yükümlülüklere dikkat çekti.

VERGİ YÜZDE 16

Romanya’da 1 Ocak 2026’dan itibaren dağıtımına karar verilen kâr paylarında vergi oranı yüzde 16 olarak uygulanıyor. Oranın belirlenmesinde, paranın ortağa ödendiği tarihten ziyade dağıtım kararının alındığı tarih esas alınıyor.

Bu nedenle önceki yılların kârından 2026’da dağıtımına karar verilen tutarlar da yüzde 16 vergiye tabi oluyor. Buna karşılık, 2025 ara dönem mali tablolarına dayanılarak aynı yıl dağıtılan kâr paylarında yüzde 10 oranı korunuyor.

100 bin ley brüt kâr payı dağıtıldığında şirket 16 bin ley vergi kesiyor, ortağa 84 bin ley ödeme yapılıyor. Ortağın sağlık sigortası katkısı yükümlülüğü ise ayrıca değerlendiriliyor.

KÂR DAĞITIMINA MALİ SINIR

Ara dönem kâr payı dağıtımı için genel kurul tarafından onaylanmış ara dönem mali tabloları ve dağıtım kararı gerekiyor. Dağıtılabilecek tutar hesaplanırken geçmiş yıllardan devreden zararlar ve zorunlu yedekler düşülüyor. Aynı yıl içinde daha önce dağıtılmış ara dönem kâr payları da hesaba katılıyor.

Şirketin varlıklarından borçları çıkarılarak bulunan net varlık değeri, taahhüt edilmiş sermayesinin yarısının altına düşmüşse ara dönem kâr payı dağıtılamıyor. Dağıtım yapılabilmesi için net varlıkların yasal asgari düzeye çıkarılması gerekiyor.

Örneğin sermayesi 5 bin ley olan bir şirkette bu sınır 2 bin 500 ley olarak hesaplanıyor.

ORTAĞA BORÇ ÖDEMESİNDE CEZA RİSKİ

Onaylanmış yıllık mali tablolarına göre net varlıkları sermayesinin yarısının altında kalan şirketler, ortaklarından aldıkları borçları da geri ödeyemiyor.

Bu yasağın ihlali halinde 10 bin ile 200 bin ley arasında para cezası uygulanabiliyor. Şirketin kamuya vadesi geçmiş borçları da bulunuyorsa, yasak kapsamındaki geri ödemeyi alan ortak, aldığı tutarla sınırlı olarak şirketle birlikte sorumlu tutulabiliyor.

FAZLA KÂR PAYINA 60 GÜNLÜK İADE SÜRESİ

Yıl içinde dağıtılan kâr payları, yıllık mali tablolar onaylandığında kesinleşen dağıtılabilir kârla karşılaştırılıyor. Yılın son bölümünde zarar oluşması veya dağıtılabilir kârın beklenenden düşük kalması halinde, ortaklara yapılan fazla ödemenin geri verilmesi gerekiyor.

İade süresi, yıllık mali tabloların onaylanmasından itibaren 60 gün. Bu süre aşıldığında gecikme faizi işliyor.

SAĞLIK KATKISINDA EŞİKLERE DİKKAT

Kâr payı alan gerçek kişiler için mevcut sağlık sigortası katkısı yükümlülüğü de önem taşıyor. Ene’nin aktardığı 2026 hesaplamasına göre, ilgili gelirlerin yıllık toplamı 24 bin 300 leyin altında kalırsa bu gelirler nedeniyle sağlık katkısı doğmuyor.

Toplam gelir 24 bin 300 leyden başlayıp 48 bin 600 leyin altında kalırsa yıllık 2 bin 430 ley; 48 bin 600 leyden başlayıp 97 bin 200 leyin altında kalırsa 4 bin 860 ley katkı ödeniyor. 97 bin 200 ley ve üzerindeki gelirlerde katkı 9 bin 720 leye çıkıyor.

Hesaplamada tahsil edilen net kâr payları ile kira ve faiz gibi kapsama giren diğer gelirler birlikte değerlendiriliyor. Bu nedenle toplam gelirin 24 bin 200 leyden yalnızca 100 ley artışla 24 bin 300 leye ulaşması, 2 bin 430 ley sağlık katkısı yükümlülüğü doğurabiliyor.

Ücretli çalışmak veya emekli olmak, kâr payı gelirlerinde tek başına sağlık katkısı muafiyeti sağlamıyor. Dağıtım öncesinde şirketin mali durumunun ve ortağın yıllık gelir toplamının birlikte hesaplanması önem taşıyor.