Romanya’da SAFE savunma programına emekli generalden sert eleştiri

*Romanya'da Avrupa Birliği destekli SAFE (Security Action for Europe) savunma tedarik programının ilk aşaması, emekli Tümgeneral Dorin Toma'nın sert eleştirilerine konu oldu. Eski NATO Güneydoğu Çokuluslu Tümen Komutanı Toma, programın ilk döneminin "gecikmeler, başarısızlıklar ve şeffaflık eksikliğiyle" geçtiğini savunarak, birçok stratejik savunma projesinde ciddi tıkanmalar yaşandığını öne sürdü

"İLK AŞAMA BAŞARISIZLIKLARLA GEÇTİ"

Aleph news’in aktardığına göre sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulunan Dorin Toma, SAFE programının ilk aşamasının tamamlanmasının üzerinden yaklaşık bir ay geçtiğini belirterek, bu sürede ortaya çıkan sonuçların kapsamlı şekilde analiz edilmesi gerektiğini ifade etti.

Toma, süreç boyunca karar alma mekanizmalarının yeterince şeffaf yürütülmediğini savunurken, daha önce dile getirdiği uyarıların büyük ölçüde doğrulandığını iddia etti.

MANGALIA TERSANESİ PROJESİNE ELEŞTİRİ

Emekli general, Romanya Deniz Kuvvetleri için Mangalia Tersanesi'nde inşa edilmesi planlanan iki açık deniz devriye gemisi ile iki dalgıç müdahale gemisi projesinin de çıkmaza girdiğini öne sürdü.

Toma'ya göre tersanenin iflas sürecine girmesi, çalışanların işten çıkarılması ve düzenlenen varlık satış ihalesine teklif gelmemesi nedeniyle projenin geleceği belirsiz hale geldi. Rheinmetall'in de tersaneye yatırım yapmadığını belirten Toma, söz konusu gemilerin 2030 yılına kadar teslim edilme ihtimalinin giderek zayıfladığını savundu.

PİRANHA 5 VE IVECO PROJELERİNDE BELİRSİZLİK İDDİASI

Dorin Toma, General Dynamics ile yürütülen Piranha 5 zırhlı personel taşıyıcı programında da ilerleme sağlanamadığını ileri sürdü.

Romanya Ordusu'nun bu alandaki ihtiyacının nasıl karşılanacağına ilişkin net bir yol haritası bulunmadığını söyleyen Toma, ROMARM bünyesindeki UMB tesislerinde yürütülen üretim faaliyetlerinin de durma noktasına geldiğini iddia etti.

Ayrıca IVECO askeri kamyonlarının tedarikine ilişkin sözleşmenin de henüz sonuçlandırılamadığını belirten emekli general, mevcut siparişlerin tamamlanmasının ardından Petrești tesisindeki faaliyetlerin sona erebileceğini öne sürdü.

LOJİSTİK KABUS UYARISI

Toma, Romanya'nın farklı üreticilerden benzer görevler için farklı askeri platformlar satın almasının uzun vadede ciddi lojistik sorunlara yol açabileceğini söyledi.

Özellikle hava savunma sistemlerinde birbirinden farklı platformların tercih edilmesinin bakım, eğitim, yedek parça ve operasyonel uyumluluk açısından ordunun yükünü artıracağını belirten Toma, ulusal ölçekte bakım altyapısı bulunmayan sistemlerin tercih edilmesini eleştirdi.

İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI BENZETMESİ

Emekli general değerlendirmesinde tarihi bir karşılaştırmaya da yer verdi. İkinci Dünya Savaşı sırasında Romanya ordusunun farklı üreticilere ait onlarca farklı topçu sistemini kullanmak zorunda kaldığını hatırlatan Toma, bunun lojistik açıdan büyük sorunlar yarattığını belirterek benzer hataların bugün de tekrarlanmaması gerektiğini ifade etti.

SAFE programı, Avrupa Birliği'nin üye ülkelerin ortak savunma tedarikini ve Avrupa savunma sanayisinin güçlendirilmesini amaçlayan girişimleri arasında yer alıyor. Ancak Dorin Toma'nın değerlendirmeleri, Romanya'da programın uygulanma süreci ve savunma yatırımlarının yönetimi konusunda tartışmaların devam ettiğini ortaya koyuyor.

BÜKREŞ – Gazete Balkan