Romanya’da yatırımlar büyüdü, üretim gücü zayıfladı

*Romanya’da toplam yatırımların milli gelire oranı Avrupa Birliği’nin en yüksek seviyelerinden birine ulaşırken, özel sektör yatırımlarındaki durgunluk, sanayinin ekonomideki payının azalması ve düşük yenilik kapasitesi büyümenin sürdürülebilirliğine ilişkin endişeleri artırdı

 BÜKREŞ – Romanya ekonomisi, yüksek yatırım oranlarına rağmen düşük büyüme, enflasyon ve dış açık baskısı altında bulunuyor. 

Puterea’nın yayımladığı ekonomik analize göre, ülkede 2024 yılında toplam yatırımlar gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 25,3’üne ulaştı. Romanya bu oranla Avrupa Birliği’nde ikinci sırada yer aldı.

Ancak yatırımların önemli bölümünün devlet bütçesi ve Avrupa fonlarıyla gerçekleştirilen altyapı projelerinden oluşması, özel sektörün üretim kapasitesini artıracak yatırımlarının ise sınırlı kalması dikkati çekti.

ÖZEL SEKTÖR YATIRIMLARI YERİNDE SAYDI

Romanya’da kamu yatırımları Avrupa fonlarının desteğiyle milli gelirin yüzde 6’sına yaklaşırken, şirketlerin yatırımları 2019’dan bu yana önemli bir artış göstermeyerek yüzde 13 dolayında kaldı.

Analizde, yol ve altyapı yatırımlarının ekonomi açısından önem taşıdığı ancak fabrikaların üretkenliğini, ihracat kapasitesini ve ürünlerin katma değerini tek başına yükseltmeye yetmeyeceği belirtildi.

SANAYİNİN PAYI YÜZDE 17’YE GERİLEDİ

Romanya ekonomisinde sanayinin payı 2015 yılında yaklaşık yüzde 25 düzeyindeyken, 2024’te yüzde 17’ye düştü.

Sanayideki gerilemenin ihracat, yerel tedarikçiler, mühendislik, mesleki eğitim ve lojistik sektörlerini de etkilediğine işaret edildi. İç tüketimin yerli üretimden daha hızlı büyümesi nedeniyle ülkenin ithalata bağımlılığının arttığı kaydedildi.

Romanya’nın cari işlemler açığının milli gelire oranının 2026’da yüzde 6,9 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. 

BÜYÜME DURMA NOKTASINDA

Romanya ekonomisi 2025 yılında yüzde 0,7 büyüdü. Avrupa Komisyonunun 2026 yılı için büyüme beklentisi ise yüzde 0,1 seviyesinde bulunuyor.

Ortalama enflasyonun yüzde 7, bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 6,2 olması öngörülüyor. Bu göstergeler, fiyatların ekonomik büyümeden çok daha hızlı arttığını ve devlet harcamalarının gelirlerin üzerinde kaldığını ortaya koyuyor.

İŞ GÜCÜNÜN YÜZDE 68,6’SI KOBİ’LERDE

Küçük ve orta ölçekli işletmeler, incelenen sektörlerdeki iş gücünün yüzde 68,6’sını istihdam ediyor. Buna karşılık çalışan başına oluşturulan katma değer Romanya’da yaklaşık 27 bin 200 avro seviyesinde kalıyor. AB ortalaması ise 54 bin avro düzeyinde bulunuyor.

Veriler, Romanya’daki çalışan başına katma değerin AB ortalamasının yaklaşık yarısında kaldığını gösteriyor.

ŞİRKETLERİN SADECE YÜZDE 8,8’İ YENİLİK YAPTI

Romanya’daki şirketlerin yalnızca yüzde 8,8’i, 2020-2022 döneminde yeni bir ürün veya üretim süreci geliştirdi. AB genelinde bu oran yüzde 51,4 olarak kaydedildi.

Ülkenin araştırma ve geliştirme harcamaları 2024’te milli gelirin yüzde 0,5’i seviyesinde kaldı. AB ortalaması yüzde 2,2 olurken, Romanya’daki özel şirketlerin araştırma ve geliştirmeye ayırdığı pay yalnızca yüzde 0,29 olarak hesaplandı.

BÖLGELER ARASINDA BÜYÜK FARK

Romanya’nın bölgeleri arasındaki üretkenlik farkı da büyümeyi sınırlayan unsurlar arasında gösterildi.

Bükreş-Ilfov bölgesinde iş gücü verimliliği 2023 yılında AB ortalamasının yüzde 143’üne ulaşırken, Kuzeydoğu bölgesinde yüzde 44’te kaldı. Batı bölgesinde oran yüzde 83, Güneybatı Oltenia’da ise yüzde 59 olarak belirlendi.

Analizde, Romanya’nın ekonomik sorununun yatırım eksikliğinden çok, yatırımların üretim, teknoloji, ihracat ve bölgesel kalkınmaya yeterince dönüşmemesi olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Gazete Balkan