Romanya’ya gelen işçi dövizi Türkiye’nin yaklaşık 10 katına ulaştı

*Dünya Bankası verilerine göre yurt dışında yaşayan vatandaşlar ve sınır ötesinde çalışanların Romanya’ya gönderdiği para 2024’te 9,5 milyar doları aşarken Türkiye’ye gelen tutar 982 milyon dolarda kaldı. Romanya’nın nüfusu Türkiye’nin beşte birinden az olmasına rağmen aldığı kişisel döviz transferi Türkiye’nin yaklaşık 10 katına ulaştı

BÜKREŞ /ÖZEL

Yurt dışında çalışanların ülkelerine gönderdiği paralar bakımından Romanya ile Türkiye arasındaki fark dikkat çekici boyutlara ulaştı.

Dünya Bankasının karşılaştırılabilir son ortak yıl olan 2024 verilerine göre Romanya’ya 9 milyar 526 milyon dolar, Türkiye’ye ise 982 milyon dolar kişisel döviz transferi yapıldı.

Buna göre Romanya’ya gelen para Türkiye’nin yaklaşık 9,7 katı olarak hesaplandı.

ROMANYA 2025’TE 10,6 MİLYAR DOLARI AŞTI

Dünya Bankasının Romanya için yayımladığı daha yeni verilere göre ülkeye giren kişisel döviz transferleri 2025’te 10 milyar 647 milyon dolara yükseldi. Böylece bir yıldaki artış yaklaşık yüzde 11,8 oldu.

Romanya’ya gönderilen paranın millî gelir içindeki payı da yüzde 2,5 düzeyinde gerçekleşti.

Türkiye için aynı tanımdaki en son Dünya Bankası verisi 2024 yılına ait olduğu için iki ülke arasındaki doğrudan karşılaştırma 2024 rakamları üzerinden yapıldı.

ROMANYA’DA EKONOMİNİN ÖNEMLİ DAYANAKLARINDAN BİRİ

Romanya’dan yurt dışına göç edenlerin önemli bölümü İtalya, Almanya, İspanya, İngiltere, Fransa ve Avusturya’da yaşıyor.

Yurt dışından gönderilen paralar özellikle kırsal bölgelerde ve küçük kentlerde hane halkı gelirlerini, konut yatırımlarını ve tüketimi destekliyor. Romanya diasporasının 2013 ile 2025’in ilk yarısı arasında ülkeye yaklaşık 60 milyar avro gönderdiği hesaplanıyor.

Romanya Merkez Bankası, kişisel döviz gelirlerinin ağırlıklı olarak İngiltere, Almanya ve İtalya’dan geldiğini bildiriyor.

TÜRKİYE’DE TARİHÎ GERİLEME

Türkiye, geçmişte dünyada en fazla işçi dövizi alan ülkeler arasında bulunuyordu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası kayıtlarına göre yalnızca 2000 yılının ilk 11 ayında ülkeye 4 milyar 162 milyon dolar işçi geliri girmişti.

Dünya Bankasının daha kapsamlı kişisel döviz transferleri ölçümünde ise Türkiye’ye gelen tutar 2023’te 1 milyar 29 milyon dolar, 2024’te 982 milyon dolar olarak gerçekleşti. Böylece bir yılda yaklaşık yüzde 4,6 gerileme kaydedildi.

Türkiye’nin ekonomisi ve yurt dışındaki vatandaş sayısı artmasına rağmen resmî kanallardan kayda geçen işçi ve kişisel transferlerin uzun vadede gerilemesi dikkati çekti.

Bu düşüşte yurt dışında yaşayan Türklerin bulundukları ülkelere kalıcı şekilde yerleşmesi, aile birleşimi, tasarrufların yaşanılan ülkelerde değerlendirilmesi ve Türkiye’ye gönderilen paranın bir bölümünün bankacılık sistemi dışında kalması etkili oluyor.

ROMANYA ARTIK AYNI ZAMANDA PARA GÖNDEREN ÜLKE

Romanya yalnızca yurt dışındaki vatandaşlarından para alan bir ülke olmaktan da uzaklaşıyor. Ülkede çalışan Nepal, Sri Lanka, Bangladeş, Hindistan, Pakistan ve Türkiye vatandaşlarının sayısındaki artış, Romanya’dan dışarı gönderilen işçi dövizini büyüttü.

Romanya Merkez Bankasına göre ülkede çalışan yabancıların memleketlerine gönderdiği para 2024’te yüzde 62,4 artarak 1 milyar 699 milyon avroya ulaştı. Nepal, Sri Lanka, Bangladeş ve Pakistanlı çalışanlara ait transferler toplam çıkışın yaklaşık yüzde 8’ini oluşturdu.

RAKAMLAR NELERİ KAPSIYOR?

Dünya Bankasının “kişisel döviz transferleri” göstergesi yalnızca klasik anlamdaki banka havalelerini kapsamıyor. Veriye, farklı ülkelerde yaşayan haneler arasındaki nakit veya ayni transferlerle sınır ötesinde çalışanların ücret gelirleri de dâhil ediliyor.

Bu nedenle rakamlar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının yalnızca “işçi gelirleri” adıyla yayımladığı daha dar kalemden yüksek çıkabiliyor. İki ülkenin sağlıklı biçimde karşılaştırılabilmesi için haberde aynı Dünya Bankası göstergesi esas alındı.

Gazete Balkan / Hamdi Yılmaz