Romanya’ya zayıflayan İsrail pazarı ile ilgili yeni fırsat

*İsrail-Ukrayna tahıl gerilimi Romanya’nın ihracattaki gerilemesini gündeme taşıdı

İsrail ile Ukrayna arasında “çalıntı tahıl” iddiasıyla yaşanan diplomatik gerilim, Karadeniz’in önemli tedarikçilerinden Romanya’nın İsrail’e buğday ihracatındaki düşüşü yeniden gündeme getirdi.

Ukrayna yönetiminin, Rusya’nın işgal ettiği bölgelerden elde edilen tahılın üçüncü ülkelere satıldığı iddiasıyla İsrail’i suçlaması üzerine iki ülke arasında diplomatik kriz yaşanırken, Tel Aviv yönetimi söz konusu tahılı taşıdığı öne sürülen geminin limana yanaşmasına izin vermediğini açıkladı.

Yaşanan gelişmeler, İsrail’in buğday tedarikinde Rusya’ya artan bağımlılığına ve alternatif tedarikçiler arasında yer alan Romanya’nın azalan payına dikkati çekti.

ROMANYA’NIN İHRACATI SERT DÜŞTÜ

Verilere göre, Romanya’nın İsrail’e buğday ihracatı son yıllarda belirgin şekilde geriledi.

2020-2021 döneminde yaklaşık 300 bin tonla İsrail’in ithalatında yüzde 20’nin üzerinde paya sahip olan Romanya’nın ihracatı, 2024-2025 döneminde 26 bin tona kadar düşerken payı yüzde 1 seviyesine geriledi.

Aynı dönemde Rusya’nın İsrail pazarındaki payını önemli ölçüde artırdığı, Ukrayna’nın ise daha sınırlı bir düşüş yaşadığı görülüyor.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre İsrail, buğday ihtiyacının yaklaşık yüzde 90’ını ithalat yoluyla karşılıyor. 2026-2027 döneminde ithalatın 2 milyon tonun üzerine çıkması beklenirken bunun yüzde 70 ila 80’inin Rusya’dan sağlanacağı öngörülüyor.

Bu durum, Karadeniz’e kıyısı olan ülkeler arasında rekabeti artırırken Romanya’nın İsrail pazarındaki konumunu zayıflatıyor.

Uzmanlara göre, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası değişen lojistik hatlar, Rusya’nın rekabetçi fiyat politikası ve büyük hacimli tedarik kapasitesi Romanya’nın pazar payı kaybında belirleyici oldu.

Bununla birlikte İsrail’in tedarik güvenliğini sağlamak amacıyla farklı ülkelerle anlaşmalar yaparak ithalatı çeşitlendirme çabaları da Romanya’nın rolünü sınırlayan faktörler arasında yer aldı.

KRİZ ROMANYA İÇİN FIRSAT YARATABİLİR

İsrail ile Ukrayna arasında yaşanan son tahıl krizi, Rusya’ya bağımlılığın azaltılması yönünde yeni adımlar atılması halinde Romanya için yeniden fırsat doğurabileceği şeklinde değerlendiriliyor.

Karadeniz’deki liman altyapısı ve Avrupa Birliği üyesi olması nedeniyle “alternatif tedarikçi” olarak öne çıkan Romanya’nın, orta vadede İsrail pazarında yeniden payını artırabileceği ifade ediliyor.