VFS Global soruşturması: Avrupa vizeleri milyarlık “ek hizmet” sektörüne dönüştü

*POLITICO ve Lighthouse Reports’un ortak soruşturması, Avrupa ülkelerinin vize işlemlerini devrettiği VFS Global’in, başvuru sahiplerinden alınan ek hizmet ücretleri üzerinden dev bir gelir modeli oluşturduğunu ortaya koydu

BÜKREŞ – Avrupa ülkelerinin büyük bölümüne yönelik vize başvurularını yöneten Dubai merkezli VFS Global hakkında hazırlanan uluslararası soruşturma, şirketin “isteğe bağlı” olarak sunduğu ek hizmetler üzerinden milyarlarca dolarlık bir sektör oluşturduğunu ortaya koydu.

Lighthouse Reports, POLITICO ve 13 uluslararası medya kuruluşunun yaklaşık bir yıl süren ortak çalışmasına dayanan soruşturmada, Avrupa Birliği ülkelerine ait iç denetim raporları, şirket belgeleri ve eski çalışanların ifadeleri incelendi.

EK HİZMETLERDEN BÜYÜK GELİR

Soruşturmada, başvuru sahiplerinden SMS bildirimi, belge tarama, premium salon kullanımı, kurye teslimatı ve evde başvuru gibi ek hizmetler için yüksek ücretler talep edildiği belirtildi. Bazı ülkelerde ise bu hizmetlerin açık onay alınmadan başvuru paketlerine eklendiği öne sürüldü.

Araştırmaya göre şirketin faaliyet kârı 2017-2024 döneminde dört kattan fazla artarak 36 milyon İsviçre frangından 161 milyon İsviçre frangına yükseldi. Aynı dönemde toplam başvuru sayısındaki artışın ise yalnızca yüzde 15 seviyesinde kaldığı kaydedildi.

“SATIŞ BASKISI” İDDİASI

Eski çalışanlar, şirket personelinin ek hizmet satışı konusunda yoğun baskı altında tutulduğunu iddia etti.

Nijerya, Hindistan ve Kenya’daki bazı eski çalışanlar, düşük maaş sistemi nedeniyle çalışanların prim kazanabilmek için agresif satış yöntemlerine yönlendirildiğini öne sürdü. Bazı çalışanlar ise müşteri psikolojisinin ve “zayıf noktalarının” satış eğitimlerinde kullanıldığını savundu.

AVRUPA’DAN DENETİM RAPORLARI

AB ülkelerine ait iç denetim raporlarında da veri güvenliği ihlalleri, randevu sistemlerindeki sorunlar ve GDPR uyumsuzluklarıyla ilgili tespitlerin yer aldığı belirtildi.

Lüksemburg’un 2022 tarihli raporunda biyometrik verilerin şifrelenmemiş disklerle taşındığı ifade edilirken, İsveç ve Norveç’in veri saklama ve silme süreçlerinde eksiklikler tespit ettiği aktarıldı.

Bazı ülkelerin ayrıca botlar ve aracı gruplar nedeniyle ücretsiz randevu sistemlerinin bloke edildiğini, bunun da başvuru sahiplerini ücretli hizmetlere yönlendirdiğini rapor ettiği kaydedildi.

VFS GLOBAL: “SIFIR TOLERANS”

VFS Global ise iddialara ilişkin yaptığı açıklamada, çalışanların yanlış yönlendirme veya baskı uygulamasına karşı “sıfır tolerans” politikası bulunduğunu belirtti.

Şirket, tüm ek hizmetlerin tamamen isteğe bağlı olduğunu ve ilgili hükümetlerin bilgisi dahilinde sunulduğunu savundu.

Avrupa Komisyonu’nun ise artan şikayetler nedeniyle vize hizmetlerinde dış kaynak kullanımına ilişkin kapsamlı bir inceleme başlattığı bildirildi.

DÜNYANIN EN BÜYÜK VİZE ŞİRKETLERİNDEN BİRİ

2001 yılında kurulan VFS Global, hükümetler ve diplomatik temsilcilikler adına vize başvurularını kabul ediyor, biyometrik veri topluyor ve konsolosluk hizmetleri yürütüyor. Şirket, vize verip vermeme kararı almıyor; yalnızca başvuruların idari süreçlerini yönetiyor.

Dubai ve Zürih merkezli şirketin yaklaşık 168 ülkede faaliyet gösterdiği, 4 binden fazla başvuru merkezi bulunduğu ve yaklaşık 17 bin 300 kişiyi istihdam ettiği belirtiliyor.

Şirket halka açık olmadığı için resmi ciro verilerini açıklamıyor. Ancak sektör analizlerine göre VFS Global’in yıllık gelirinin 1 milyar doların üzerinde olduğu, bazı tahminlerde ise 1,5 ila 2 milyar dolar bandına ulaştığı değerlendiriliyor.

VFS Global’in çoğunluk hissesi Amerikan yatırım devi Blackstone’a ait bulunurken, hissedarlar arasında Temasek Holdings ve bazı İsviçre merkezli yatırımcıların da yer aldığı ifade ediliyor.

Türkiye ve Romanya dahil birçok ülkedeki Schengen vize başvurularının önemli bölümü de VFS Global üzerinden yürütülüyor.

ROMANYA ŞİRKETİNİN CİROSU KATLANDI

Romanya’daki iştiraki olan VF Global Services Rom SRL’nin ise 2024 yılında dikkat çekici bir büyüme kaydettiği belirtildi.

Şirketin 2023 yılına kıyasla cirosunu önemli ölçüde artırarak, yalnızca 5 çalışan ile 2024 yılında 4 milyon 257 bin 773 ley ciro gerçekleştirdiği kaydedildi.